Artykuły

23-02-2008
Isamaa początkowo chciała przyciągnąć Partię Koalicyjną, ofiarowując jej resorty gospodarki, finansów i transportu, aby rozbić Kindel Kodu, ale ostatecznie zwyciężyła koncepcja rządu centroprawicowego i antykomunistycznego, zaś w opozycji znalazły się rywalizujące ze sobą Centrum i dwa kluby KindeI Kodu. Na premiera desygnowano Laara (8.10),...
23-02-2008
22 lutego 1998 roku delegacja Ekumenicznej Cerkwi Prawosławnej (konstantynopolitańskiej) ogłosiła w Tallinie decyzję patriarchy Bartolomeusza o ponownym przyjęciu Estońskiej Apostolskiej Cerkwi Prawosławnej pod jurysdykcję Konstantynopola. Oznacza to przywrócenie związku kanonicznego między obu Kościołami na zasadzie autonomii dla Cerkwi...
23-02-2008
Niestety nie istnieje najnowsza historia Estonii. Dysponujemy jedynie starszymi pracami: M. Ojamaa, Eesti ajalugu (Historia Estonii), Stockholm 1946; Evald Uustalu, The History ot the Estonian People, London 1952. Ostatnio pojawiła się praca poświęcona pierwszym organizacjom plemiennym Estów: Sulev Vahtre, Muinasaja Loojang Eestis. Vabadusvoit1us...
22-02-2008
Po przyłączeniu Estonii władze sowieckie wykroiły z jej terytorium dwa okręgi: Narwa (3 gminy na lewym, rosyjskim brzegu Narwy: Narva, Piiri i Raja) oraz Petseri (gminy: Linnusa, Senno, Vilo, Kalda, Saatse, Petseri, Roodva i Louna) - na etnicznym pograniczu estońsko-rosyjskim i przyłączyły je do Republiki Rosyjskiej. W ten sposób...
22-02-2008
PIERIESTROJKA W KRAJACH BAŁTYCKICH Przemiany w trzech krajach Bałtyckich - na Litwie, Łotwie i Estonii, które doprowadziły do odzyskania niepodległości, odbywały się według podobnego scenariuszu. Podczas okupacji sowieckiej kraje te były jednakowo odcięte nie tylko od wolnego świata, ale w dużym stopniu także od krajów satelickich, a więc wspólna...
22-02-2008
Po okresie represji Estonia zaczęła odżywać w latach 1960-tych, które przyniosły pewną stabilizację i ograniczoną liberalizację. W 1968 roku pojawiła się pierwsza publikacja niezależna - polemika z tezami Andreja Sacharowa zawartymi w jego pracy: Rozmyślania o postępie, pokojowym współistnieniu i wolności intelektualnej, głoszącej jakoby rozwój...
22-02-2008
ZAPOWIEDZIANY GROMKO PROCES ANTONIEGO MACIEREWICZA, CZY TEŻ MOŻE RACZEJ COŚ NA OPAK: SĄD OPINII PUBLICZNEJ NAD NIEUDANĄ PLATFORMĄ? Twórca Komitetu Obrony Robotników (K.O.R.) - nie!, nie Kuroń czy Michnik, (ci nie chcieli żadnego KOR-u, łatwo to sprawdzić) - ma mieć swój proces za rozwiązanie Wojskowych Służb Informacyjnych. Do sądu Ministra...
22-02-2008
Litwini i Łotysze oraz wymarłe już plemiona Jaćwingów i Prusów należą do bałtyckiej grupy ludów indoeuropejskich. Przodkowie Bałtów przybyli nad Morze Bałtyckie około XII w. p.n.e. i prawdopodobnie wówczas stanowili jeszcze razem z przodkami Słowian jedną wspólnotę językowo-etniczną, która rozpadła się na dwie grupy dopiero w V wieku p.n.e....
21-02-2008
Przemiany w trzech krajach Bałtyckich - na Litwie, Łotwie i Estonii, które doprowadziły do odzyskania niepodległości, odbywały się według podobnego scenariuszu. Podczas okupacji sowieckiej kraje te były jednakowo odcięte nie tylko od wolnego świata, ale w dużym stopniu także od krajów satelickich, a więc wspólna działalność okrutnie prześladowanej...
21-02-2008
1987 Wiosna - przez Estonię przechodzi fala protestów przeciwko budowie kopalni fosforytów w Kabala-Tőlne, co wiązałoby siź z masowym napływem Rosjan, powstaje ruch zielonych kierowany przez KGB (Vello Pőhla), nomenklaturę narodową (Tiit Made) i antykomunistów (Jüri Liim). Jest to początek masowego ruchu, przygotowującego społeczeństwo...
21-02-2008
WSPÓŁPRACA BAŁTYCKA Państwa bałtyckie nie stanowią ani jedności kulturalnej, ani politycznej czy gospodarczej. Współpraca między nimi wynika więc nie z przyczyn naturalnych, ale wyłącznie z woli politycznych elit, które w różnych momentach i nie zawsze jednocześnie tworzyły mit bałtyckiej jedności gdyż uważały, że w ten sposób łatwiej...
21-02-2008
W 1962 roku wykryto na Łotwie organizację, której nadano nazwę "Federacja Bałtycka", gdyż jej członkowie snuli plany powołania takiej wspólnoty po odzyskaniu niepodległości. Osiem osób, w tym Gunars Astra i Viktors Kalnińsz, zostało wówczas skazanych na kary od 8 do 15 lat łagru. Organizacja łotewska nie miała jednak, mimo swej nazwy, żadnych...
21-02-2008
[78] Więc, w połowie lat siedemdziesiątych Pan okazał się w otwartej konfrontacji z władzą. Dlatego, jak się widzi teraz, wszystkie kroki w Pańskim życiu zdają się być absolutnie logiczne. Niby akurat tak trzeba było postąpić, chociaż można byłoby pójść i inną drogą. Oczywiście, można było pójść inną drogą. Ale dla mnie taki rozwój był...
20-02-2008
Wybory prezydenckie na Litwie wygrał w drugiej turze Rolandas Paksas, szef Partii Liberalnych-Demokratów uzyskując 55,15 proc. głosów wobec 44,85 proc. oddanych na dotychczasowego prezydenta Valdasa Adamkusa. Fakt, że zarówno lewica, jak i prawica nie poparły Paksasa nie świadczy o wysokiej kulturze politycznej na Litwie, ani o jego populizmie...
20-02-2008
  Rolandas Paksas nie ma szczęścia do funkcji premiera. Po raz drugi w ciągu ostatnich dwóch lat utracił to stanowisko. W 1999 r. kierował rządem przez pięć miesięcy z ramienia antykomunistycznego Związku Konserwatystów, teraz, gdy był premierem z ramienia wywodzącego się z reformistów frontowych Związku Liberałów, musiał ustąpić po ośmiu...
20-02-2008
MINISTER DO WYNAJĘCIA Rutynowa, wydawać by się mogło, zagraniczna wizyta członka litewskiego rządu omal nie doprowadziła do upadku gabinetu Rolandasa Paksasa. Stawką gry, która toczy się od dłuższego czasu na Litwie, nie jest jednak głowa premiera i zmiana układu rządzącego. Tak naprawdę chodzi o to, kto, i za ile, przejmie kontrolę nad...
20-02-2008
Grzegorz Kuczyński Konserwatyści kontratakują 8 października 2000 roku odbędą się na Litwie wybory parlamentarne. Do obsadzenia w litewskim parlamencie, czyli Seimasie, będzie 141 miejsc. Wszystko wskazuje na to, że rządzący obecnie konserwatyści mogą ponieść ciężką porażkę. Aby temu zapobiec, prawicowa koalicja przejmuje polityczną inicjatywę...
20-02-2008
Partie 1990   1992   1992-1996 1996-2000 2000-2004 POLACY 6   8...
20-02-2008
Litwa ma duże szanse na znalezienie się w następnej grupie nowych członków NATO. Przyjęty program przygotować przewiduje, że w roku 2001 budżet obrony powinien osiągnąć poziom wydatków 2 proc pkb. Zdaniem Landsbergisa "na skutek wysiłków Rosji szerzą się na Litwie sceptyczne poglądy wobec Sojuszu, osłabiające entuzjazm litewskiej opinii publicznej...
20-02-2008
Ministerstwo Obrony Kraju dysponuje kontrwywiadem i wywiadem wojskowym; MSW kieruje policją, ale inaczej niż w Polsce, nie zajmuje się sprawami bezpieczeństwa narodowego, które stanowią domenę Departamentu Bezpieczeństwa Państwa - Valstybes Saugumo Departamentas, czyli odpowiednika polskiego UOP. Kierownika VSD mianuje parlament, ale na wniosek...
20-02-2008
1. Wybory parlamentarne 1992 r. Po wyborach w 1990 r. nastąpił okres nieuniknionego rozbicia Sajudisu, co szczególnie uwidaczniało się w przemieszczaniu się posłów w ramach klubów parlamentarnych. Osłabienie jego pozycji sygnalizował także skład koalicji Sajudisu, która stanęła do wyborów parlamentarnych 1992 r. pod przewodnictwem Vytautasa...
20-02-2008
Historia najnowsza Litwy nie została jeszcze napisana. Można korzystać z wydanej w USA w latach 1950-1960 30 tomowej Encyklopedii Litewskiej (Lietuviu[ Enciklopedija). Jerzy Ochmański, Historia Litwy, Wrocław 1982, s. 413, poświęca stosunkowo mało miejsca czasom najnowszym i choć w swoim czasie zakazana była na Litwie ze względu na zdjęcie A....
20-02-2008
Północna część okręgu królewieckiego zamieszkana była przez Litwinów, natomiast półwysep Sambijski przez Prusów. W kościele i szkołach parafialnych w XVI wieku używano języków miejscowych; po litewsku i prusku drukowano też literaturę religijną. W wyniku kolonizacji wewnętrznej doszło do zasymilowania części Prusów przez ludność litewską. Obszar,...
20-02-2008
Litwini nigdy nie czuli się zagrożeni wynarodowieniem przez prawosłwnych Rosjan, których uważali za cywilizacyjnie stojących niżej. Litewskie poczucie narodowe kształtowało się w opozycji do Polaków i w walce z polonizacją. Bez świadomego stworzenia bariery między Litwinami i Polakami nowej inteligencji litewskiej, wywodzącej się za stanu...
20-02-2008
W działalność opozycyjną na Litwie w latach siedemdziesiątych angażowały się grupy związane z Kościołem lub z kręgami narodowymi, natomiast nowa, ukształtowana już w czasach sowieckich inteligencja litewska nie stawiała na ogół oporu lub żyła w symbiozie z władzami partyjnymi. Zwłaszcza intelektualiści należeli do establishmentu partyjnego. Ta...

Pages