WALKA Z UKŁADEM UBECKIM NA WĘGRZECH
Prezydent Węgier, Ferenc Madl wyznaczył wybory samorządowe na 20 października. Będzie to sprawdzian dla prawicy po wyborach parlamentarnych, w których sojusz Węgierskiej Partii Obywatelskiej - FIDESZ i Węgierskiego Forum Demokratycznego uzyskał 188 mandatów. Postkomuniści zdobyli wprawdzie 178 mandatów, ale...
Artykuły
28-04-2008
Węgry - po I turze system dwupartyjny
7 kwietnia odbyła się pierwsza tura wyborów parlamentarnych na Węgrzech. Wbrew ostatnim sondażom postkomunistyczna Węgierska Partia Socjalistyczna zdobyła 8 mandatów więcej niż centroprawicowa koalicja Związku Młodych Demokratów - FIDESZ i Węgierskiego Forum Demokratycznego.
W 20 okręgach wielomandatowych...
28-04-2008
W marcu 2002 roku odbędą się wybory parlamentarne na Węgrzech, które zadecydują czy centroprawicowa koalicja premiera Wiktora Orbana pozostanie u władzy na drugą kadencję. Strategia, którą przyjął w 1998 roku zwycięski wówczas sojusz Związku Młodych Demokratów - FIDESZ i Węgierskiego Forum Demokratycznego - MDF miała prowadzić poprzez konfrontację...
28-04-2008
PRAWICA GÓRĄ
Prawica węgierska jako jedyna w Europie Środkowej zdobyła trwałą pozycję w społeczeństwie, mimo iż od trzech lat sprawuje władzę. Związek Młodych Demokratów - FIDESZ premiera Wiktora Orbana uzyskałby w wypadku wyborów 40 proc. głosów, co czyni z niego pierwszą siłę polityczną w kraju. Na drugim znajdują się postkomuniści z...
28-04-2008
KONSERWATYWNA REWOLUCJA - ROK ZMAGAŃ Z KOMUNISTAMI NA WĘGRZECH (1999)
24 października 1999 roku Węgrzy obchodzili 43 rocznicę powstania z 23 października 1956 roku i 10 rocznicę proklamowania republiki przez komunistyczny parlament i wyznaczenia wolnych wyborów na wiosnę 1990 roku. W maju 1988 roku Karoly Grosz zastąpił Janosa Kadara i...
28-04-2008
UPADEK KOMUNISTÓW I ICH POPUTCZIKÓW
W liczącym 386 miejsc parlamencie węgierskim cztery ugrupowania prawicowe uzyskały 232 mandaty. Oznacza to, iż jakakolwiek koalicja z komunistami i ich sojusznikami jest wykluczona. Nawet jeśli odliczyć od prawicowej większości 14 posłów skrajnie nacjonalistycznego ugrupowania byłego agenta bezpieki i wybitnego...
28-04-2008
- Czy istniał jakiś scenariusz zmiany systemu politycznego na Węgrzech? - Oczywiście, że był taki scenariusz. O tym wiedzieli wszyscy. Pamiętam, iż mówił o tym Kriuczkow, ówczesny szef KGB. Pewnego popołudnia - byłem wtedy premierem - otrzymałem wiadomość, że Kriuczkow przyleci wieczorem na lotnisko wojskowe. Przyleciał o godz. 23 i opisał mi cały...
28-04-2008
Kálmán Kulcsár, Két világ között 1988-1990, Budapest 1994, Początki zmiany ustroju na Węgrzech, s. 74-158. Kulcsár był od 1983 roku zastępcą sekretarza generalnego Węgierskiej Akademii Nauk, należały do niego nauki społeczne i kontakty z zagranicą, zapraszano go na szczególnie ważne narady (s.114), od 1 lipca 1987 r. minister sprawiedliwości w...
28-04-2008
„Oświadczenie. Powstałe 27 września 1987 roku w Lakitelek Węgierskie Forum Demokratyczne zorganizowało 30 stycznia 1988 roku spotkanie w Jurta Színház. Członkowie Forum (ponad 500) zebrali się, aby wymienić się poglądami na temat demokracji przedstawicielskiej, ze szczególnym uwzględnieniem Zgromadzenia Krajowego. W rezultacie obrad i dyskusji...
28-04-2008
Wypowiedź w Lakitelek: Obrady prowadzi Gyula Fekete. Tematem narady są „szanse Węgier”. Prosi Pozsgaya o rozpoczęcie dyskusji. [wszystkie wystąpienia zostały spisane z taśmy, w praktyce bez redakcji, stąd dość wierne tłumaczenie polskie jest miejscami bełkotliwe, a do tego dołączają się wpływy nowomowy] Imre Pozsgay: „W tym tygodniu miałem okazję...
28-04-2008
FRAGMENTY WYWIADU Z JANOSEM KENNEDIM Naszą rozmowę zakończyliśmy na momencie, kiedy w 1978 roku dostałeś paszport. Dlaczego nie uciekłeś wtedy na zachód? W 1977 roku zaczęła się konsolidacja opozycji, chciałem trochę zarobić. „No, to jak długo zostajesz?” – spytał się mnie Kéri, kiedy w trakcie swego pobytu w Paryżu zadzwoniłem do niego. Ostatni...
28-04-2008
POZSGAY, Wspomnienia [Pozsgay Imre ur. 1933, 1957 - ukończył Instytut Lenina w komitacie Bacs, sekretarz, 1970 - kandydat filozofii w aparacie KC, 1975 - wiceminister kultury 1976-1982 - minister kultury, oświaty i szkolnictwa wyższego 1982 - sekretarz generalny Frontu, członek KC] Uwaga: układ chronologiczny. życiorys: 1971 wysłany z grupą do...
28-04-2008
Umowa społeczna I. Czego żądamy? Ustawę o działalności Węgierskiej Socjalistycznej Partii Robotniczej! „Wiodąca rola” partii ogranicza zasadę suwerenności ludu. Niech partia oficjalnie włączy się w struktury władzy. Trzeba jasno określić kompetencje Komitetu Centralnego. Polityczną rolę partii trzeba oddzielić od jej roli społecznej. Partia nie...
28-04-2008
W pojęciu ogółu Jałta symbolizuje podział Europy na dwie części oraz zależność krajów Europy Wschodniej, które dostały się pod okupację sowiecką. Powołując się na Jałtę, zwykle wskazuje się fakt uznania przez mocarstwa zachodnie, iż Związek Sowiecki ustala jak będą gospodarczo, politycznie i społecznie urządzone kraje tego obszaru, zaś jego...
28-04-2008
Konwencja Demokratyczna Rumunii (Convenţia Democratică din România –CDR) przeszła spektakularną ewolucję. Od dominującej siły politycznej w ramach szerokiej koalicji parlamentarnej, aż do ugrupowania które nie tylko przegrało wybory i nie zdołało wejść ponownie do parlamentu, ale całkowicie znikło z rumuńskiej sceny politycznej.
Aby zrozumieć...
28-04-2008
22 grudnia 1989 – CFSN (Consiliul Frontului Salvării Naţionale - Konsylium Frontu Ocalenia Narodowego) wydaje „Komunikat do kraju”, akt narodzin demokracji i systemu wielopartyjnego w Rumunii.
1990
8 stycznie – PNŢCD (Partidul Naţional Ţărănesc Creştin şi Democrat - Partia Narodowo Chłopska Chrześcijańsko Demokratyczna) zostaje pierwszą...
28-04-2008
DUPLICITARII – Historia Służb Wywiadowczych i Bezpieczeństwa* (dosł. Informacji i Securitate) reżimu komunistycznego z Rumunii 1965-1989
Bukareszt 2003
1. 1967 lipiec 22. Dekret nr 710 dotyczący organizacji i funkcjonowania
Ministerstwa Spraw Wewnętrznych
[...] ROZDZIAŁ II Organizacja ministerstwa
[...] SEKCJA IV Struktura...
28-04-2008
Nazwa "Cyganie" pochodzi od greckiego athiganoi - poganie, zaś określenie "Romi" od greckiego rhomaios" - chrześcijanie. Cyganie na teren dzisiejszej Rumunii przybyli z Bułgarii pod koniec XIV wieku. Stefan Wielki sprowadził w 1470 roku do Muntenii około 100 tysięcy Cyganów. W 1385 roku Cyganie dzielili się na trzy grupy: niewolników domowych,...
28-04-2008
Niemcy w Siedmiogrodzie byli potomkami osadników znad Mozeli, Renu i z Flandrii oraz Sasów, których sprowadzano począwszy od 1192 roku i osiedlono w Hermanstadt (stolica Siedmiogrodu), Kronstadcie, Bistrit, Sighisoarze i Medias, by zabezpieczyć granice przed Połowcami, oraz Szwabów sprowadzonych przez Habsburgów w XVIII wieku do Banatu; osiedlali...
28-04-2008
Siedmiogrodem (po rumuńsku - Ardeal, Transilvania; po węgiersku - Erdely, po niemiecku - Siebenburg) nazywa się obszar położony w łuku Karpat (Braszov, Sibiu, Alba lulia, Cluj), ale często terminem tym określa się umownie całość ziem rumuńskich, które należały do Węgier, a więc również Maramuresz (na północ od Baia Mare), Kriszanę (od Satu Mare po...
28-04-2008
Rumunia dzieli się na okręg bukareszteński i 40 ,judeti" - powiatów: Maramuresz w regionie Maramuresz, Satu Mare, Bihor i Arad w Kriszanie, Timisz i Carasz w Banacie, Zalau, Bistrita-Nasaud, Cluj, Muresz, Harghita, Covasna, Braszov, Sibiu, Alba i Hunedoara w Siedmiogrodzie właściwym (Ardealul), Mehedinti, Gorj i Dolj w Oltenii (Wołoszczyzna) oraz...
28-04-2008
Anatoliy Zymnin
I rok Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego
Polityczno – prawny status Gagauz Jeri
Zarządzanie w Gagauzji prowadzone jest na warunkach Konstytucji RM, ustawy „O szczególnym prawny statusie Gagauzji (Gagauz Jeri)”, „Ulożenija” (podstawowy zbiór ustaw Gagauzji), miejscowych ustaw i innych aktów prawnych Halk...
28-04-2008
Konflikt rosyjsko - rumuński
Spośród około 0,5 miliona Rosjan mołdawskich, w Kiszyniowie mieszka 174 tysięce (26% ludności stolicy wobec 49% Rumunów i 14% Ukraińców), w Balti - 38 tysięcy (24%, wobec 25,5% Ukraińców i 40% Rumunów), zaś w Naddniestrzu około 152 tysiące (25,4% mieszkańców regionu wobec 40% Rumunów i 28,3% Ukraińców). Rumuni...
28-04-2008
Konflikt z Gagauzami i Bułgarami w Budziaku
Południowa Besarabia, późniejszy Budziak, należała do Bułgarii w VII-X wieku, w XI wieku opanowali ją Kumanowie, a od XIII wieku Tatarzy. Około 1400 roku hospodarstwo mołdawskie osiągnęło granicę Dniestru i Cetatea Alba (Białogród, Akerman). Rumuni zasiedlili w wieku XIII-XVI północną i środkową część...