Partie
1990
1992
1992-1996
1996-2000
2000-2004
POLACY
6
8...
Artykuły - Jerzy Targalski
20-02-2008
Litwa ma duże szanse na znalezienie się w następnej grupie nowych członków NATO. Przyjęty program przygotować przewiduje, że w roku 2001 budżet obrony powinien osiągnąć poziom wydatków 2 proc pkb. Zdaniem Landsbergisa "na skutek wysiłków Rosji szerzą się na Litwie sceptyczne poglądy wobec Sojuszu, osłabiające entuzjazm litewskiej opinii publicznej...
20-02-2008
Ministerstwo Obrony Kraju dysponuje kontrwywiadem i wywiadem wojskowym; MSW kieruje policją, ale inaczej niż w Polsce, nie zajmuje się sprawami bezpieczeństwa narodowego, które stanowią domenę Departamentu Bezpieczeństwa Państwa - Valstybes Saugumo Departamentas, czyli odpowiednika polskiego UOP. Kierownika VSD mianuje parlament, ale na wniosek...
20-02-2008
Historia najnowsza Litwy nie została jeszcze napisana. Można korzystać z wydanej w USA w latach 1950-1960 30 tomowej Encyklopedii Litewskiej (Lietuviu[ Enciklopedija). Jerzy Ochmański, Historia Litwy, Wrocław 1982, s. 413, poświęca stosunkowo mało miejsca czasom najnowszym i choć w swoim czasie zakazana była na Litwie ze względu na zdjęcie A....
20-02-2008
Północna część okręgu królewieckiego zamieszkana była przez Litwinów, natomiast półwysep Sambijski przez Prusów. W kościele i szkołach parafialnych w XVI wieku używano języków miejscowych; po litewsku i prusku drukowano też literaturę religijną. W wyniku kolonizacji wewnętrznej doszło do zasymilowania części Prusów przez ludność litewską. Obszar,...
20-02-2008
Litwini nigdy nie czuli się zagrożeni wynarodowieniem przez prawosłwnych Rosjan, których uważali za cywilizacyjnie stojących niżej. Litewskie poczucie narodowe kształtowało się w opozycji do Polaków i w walce z polonizacją. Bez świadomego stworzenia bariery między Litwinami i Polakami nowej inteligencji litewskiej, wywodzącej się za stanu...
20-02-2008
W działalność opozycyjną na Litwie w latach siedemdziesiątych angażowały się grupy związane z Kościołem lub z kręgami narodowymi, natomiast nowa, ukształtowana już w czasach sowieckich inteligencja litewska nie stawiała na ogół oporu lub żyła w symbiozie z władzami partyjnymi. Zwłaszcza intelektualiści należeli do establishmentu partyjnego. Ta...
20-02-2008
Litwa dzieli się na 44 rejony (,,rajonai"); noszą one nazwy miast, w których urzędują władze administracyjne rejonów: Skuodas, Mażeikiai, Naujoji Akmene, Joniszkis, Pakruojis, Pasvalys, Birżai, Kretinga, Plunge, Telsziai, Sziaulai, Radviliszkis, Paneveżys, Kupiszkis, Anykszcziai, Rokiszkis, Utena, Zarasa, Ignalina, Klaipeda, Silute, Szilale...
19-02-2008
Poprzednio napisałem, iż postkomunistyczne stronnictwa, Smer Roberta Fico i HZDS -partia Mecziara oraz bezpieczniacka Narodowa Partia Słowacka, chociaż w sensie ideologicznym są sobie najbliższe, nie będą mogły się z sobą pogodzić ze względu na osobę byłego trzykrotnego premiera, który nie jest zdolny do współpracy z kimkolwiek. Ponadto, jeśli...
19-02-2008
Wybory na Słowacji zakończyły się zmianami w obozie postkomunistycznym; znikły dwie partie, tradycyjni komuniści i byli gorbaczowcy czyli odpowiednik naszego SLD. 50 mandatów zdobyło nowe stronnictwo postkomunistyczne Roberta Fico - Smer -Socjaldemokraci. Fico na czas wystąpił z partii, założył nową, bardziej lewicową i wygrał wybory jako człowiek...
19-02-2008
ząd premiera Mikulasza Dzurindy już od stycznia 2004 roku istniał tylko dzięki temu, iż opozycja nie mogła się porozumieć. Gdy w lutym 2006 roku z koalicji odeszli chadecy, nie pozostało nic innego jak rozpisać przedterminowe wybory na 17 czerwca tego roku. Nie było to istotne przyspieszenie, gdyż konstytucyjny termin przypadał we wrześniu.
Jeden...
19-02-2008
Nowy prezydent Słowacji Ivan Gaszparovicz obejmie urząd 15 czerwca 2004 roku, ale już teraz rywalizujące obozy polityczne przygotowują się do konfrontacji. Prezydent jest wiernym (przynajmniej na razie) wasalem Roberta Fico, który w 1999 roku wystąpił z chylącej się już ku upadkowi na skutek wewnętrznych rywalizacji i scysji między przywódcami...
19-02-2008
17 kwietnia 2004 roku w drugiej turze wyborów prezydenckich na Słowacji wygrał Ivan Gaszparovicz pokonując swego byłego bossa partyjnego Vladimira Mecziara - TW ”Doktora” kierowanego przez Centralę StB, nr teczki 31048 - stosunkiem ok. 60 proc. do 40 proc. głosów (1 mln do 700 tys. głosów), przy rekordowo niskiej frekwencji wynoszącej ok. 40 proc...
19-02-2008
NATO oficjalnie zdementowało doniesienia brytyjskiego czasopisma specjalizującego się w problemach bezpieczeństwa i wywiadu „Jane`s Intelligence Digest” jakoby sekretarz generalny Sojuszu George Robertson zalecił wstrzymanie ratyfikacji umowy o przyjęciu Słowacji do NATO oraz ograniczenie prywatnych i zawodowych kontaktów jego pracowników ze...
19-02-2008
PRAWICA ZNÓW U WŁADZY
Wielką niespodzianka wyborów słowackich było osiągnięcie przez dwa postkomunistyczne ruchy populistyczne mniejszej liczby mandatów niż spodziewano się jeszcze przed miesiącem, co uniemożliwiło im zawarcie większościowej koalicji.
Ruch na rzecz Demokratycznej Słowacji - HZDS Vladimira Mecziara zdobył zaledwie 19,5 proc....
19-02-2008
Sondaże z lipca dają pewne zwycięstwo we wrześniowych wyborach dwóm partiom postkomunistycznym: bardziej nacjonalistyczna i antyzachodnia HZDS Vladimira Mecziara miałaby 51 (26,1 proc.), a bardziej populistyczny SMER Roberta Fico - 29 mandatów (14,6 proc.). W tej sytuacji utworzenie koalicji, która dysponowałaby 80 głosami w 150 osobowym...
19-02-2008
Mecziar grozi po raz czwarty
Nową koalicję, która wygrała wybory w 1998 roku, łączyła przede wszystkim wspólna walka z rządem Mecziara i chęć przełamania izolacji w jakiej znalazła się Słowacja, co umożliwiłoby jej zbliżenie do NATO i Unii Europejskiej. Trudno w tej chwili wyrokować o terminie przyjęcia do Unii, ale rozmowy, które ostatnio...
19-02-2008
“Władzę weźmiemy poczynając od Vlory” oświadczył niedawno Sali Berisha, przywódca opozycyjnej Partii Demokratycznej,która utraciła większość w parlamencie na rzecz socjalistów w 1997 roku, po załamaniu się struktur państwowych wywołanych krachem piramid finansowych. Według administratora zbankrutowanych piramid Arapiego, 254 tys. osób utraciło...
19-02-2008
6 czerwca 1996 roku Stany Zjednoczone otworzyły «Amerykańskie Centrum Informacyjne - Prisztina, Kosowo». Oficjalnie ma ono zapoznawać mieszkańców Kosowa z amerykańską kulturą i sposobem życia ale jednocześnie będzie - również oficjalnie - zbierało informacje o sytuacji w tym regionie. Centrum, które w swojej nazwie nie czyni nawet żadnej aluzji do...
18-02-2008
Nową koalicję, która wygrała wybory w 1998 roku, łączyła przede wszystkim wspólna walka z rządem Mecziara i chęć przełamania izolacji w jakiej znalazła się Słowacja, co umożliwiłoby jej zbliżenie do NATO i Unii Europejskiej. Trudno w tej chwili wyrokować o terminie przyjęcia do Unii, ale rozmowy, które ostatnio delegacja Słowacji prowadziła w...
18-02-2008
15-16 maja 1999 roku odbędzie się pierwsza tura wyborów prezydenckich na Słowacji. Z całą pewnością nie wyłoni ona ostatecznego zwycięzcy, ponieważ ordynacja wyborcza nakłada na niego obowiązek zdobycia ponad 50 proc. głosów obywateli uprawnionych do głosowania, a nie uczestniczących w nim. Do drugiej tury, która odbędzie się maja przejdzie więc...
18-02-2008
Nowy rząd Słowacji nie traci czasu. Premier Mikulasz Dziurinda
udał się do Brukseli, gdzie zaproponowano mu powołanie
słowacko-europejskiej grupy roboczej do spraw integracji Słowacji z
Unią. Austriacki kanclerz, Viktor Klima, który spotkał się
z Dziurindą, gdy ten wracał do Bratysławy, sugerował, iż Austria
mogłaby stać się orędownikiem...
18-02-2008
Antymecziarowska koalicja obiecała wyborcom odebranie
współpracownikom byłego premiera firm, które zdołali
sprywatyzować, czy raczej zagarnąć, gdy znajdowali się u władzy.
Jednym z takich przypadków jest sprawa Nafty Gibely, rafinerii
o wielomiliardowej wartości.
Premier Mikulasz Dzurinda, dążąc do odebrania Nafty Gibely,
zacytował w...
18-02-2008
Według jednej z ostatnich ocen zachodnich Słowacja znalazła się na 11-tym miejscu, zaraz po Rosji, na liście byłych krajów komunistycznych, w których warto zainwestować swoje pieniądze. Informacja ta mówi nam o wiele więcej o sytuacji w Słowacji i stosunku do tego kraju Unii Europejskiej i NATO niż wszelkiego rodzaju ostrzeżenia płynące regularnie...
18-02-2008
Postkomunizm otworzył drogę do władzy przed typem przywódców,
stanowiących krzyżówkę sekretarza kompartii i feudalnego
władcy, którzy bardziej nadawaliby się na namiestników
perskich satrapii lub ottomańskich wilajetów, niż na
prezydentów. Politycy tacy jak Wałęsa, Mecziar, Krawczuk,
Brazauskas, Iliescu, Miloszević i Tudjman nie proponują...