Nazwa "Cyganie" pochodzi od greckiego athiganoi - poganie, zaś określenie "Romi" od greckiego rhomaios" - chrześcijanie. Cyganie na teren dzisiejszej Rumunii przybyli z Bułgarii pod koniec XIV wieku. Stefan Wielki sprowadził w 1470 roku do Muntenii około 100 tysięcy Cyganów. W 1385 roku Cyganie dzielili się na trzy grupy: niewolników domowych,...
Artykuły - Jerzy Targalski
28-04-2008
Niemcy w Siedmiogrodzie byli potomkami osadników znad Mozeli, Renu i z Flandrii oraz Sasów, których sprowadzano począwszy od 1192 roku i osiedlono w Hermanstadt (stolica Siedmiogrodu), Kronstadcie, Bistrit, Sighisoarze i Medias, by zabezpieczyć granice przed Połowcami, oraz Szwabów sprowadzonych przez Habsburgów w XVIII wieku do Banatu; osiedlali...
28-04-2008
Siedmiogrodem (po rumuńsku - Ardeal, Transilvania; po węgiersku - Erdely, po niemiecku - Siebenburg) nazywa się obszar położony w łuku Karpat (Braszov, Sibiu, Alba lulia, Cluj), ale często terminem tym określa się umownie całość ziem rumuńskich, które należały do Węgier, a więc również Maramuresz (na północ od Baia Mare), Kriszanę (od Satu Mare po...
28-04-2008
Rumunia dzieli się na okręg bukareszteński i 40 ,judeti" - powiatów: Maramuresz w regionie Maramuresz, Satu Mare, Bihor i Arad w Kriszanie, Timisz i Carasz w Banacie, Zalau, Bistrita-Nasaud, Cluj, Muresz, Harghita, Covasna, Braszov, Sibiu, Alba i Hunedoara w Siedmiogrodzie właściwym (Ardealul), Mehedinti, Gorj i Dolj w Oltenii (Wołoszczyzna) oraz...
28-04-2008
Konflikt rosyjsko - rumuński
Spośród około 0,5 miliona Rosjan mołdawskich, w Kiszyniowie mieszka 174 tysięce (26% ludności stolicy wobec 49% Rumunów i 14% Ukraińców), w Balti - 38 tysięcy (24%, wobec 25,5% Ukraińców i 40% Rumunów), zaś w Naddniestrzu około 152 tysiące (25,4% mieszkańców regionu wobec 40% Rumunów i 28,3% Ukraińców). Rumuni...
28-04-2008
Konflikt z Gagauzami i Bułgarami w Budziaku
Południowa Besarabia, późniejszy Budziak, należała do Bułgarii w VII-X wieku, w XI wieku opanowali ją Kumanowie, a od XIII wieku Tatarzy. Około 1400 roku hospodarstwo mołdawskie osiągnęło granicę Dniestru i Cetatea Alba (Białogród, Akerman). Rumuni zasiedlili w wieku XIII-XVI północną i środkową część...
28-04-2008
MOŁDOVA 1990-2001
1990-1994
1994
1998
2001
PCM
razem z G.R.dyr. koł.i reformist
266...
28-04-2008
STARCIE KOMUNISTÓW I NOMENKLATURY
25 lutego 2001 roku odbędą się kolejne wybory parlamentarne w Mołdowie. Do rywalizacji staną trzy obozy: tradycyjni komuniści, zapowiadający w razie zwycięstwa przystąpienie do Związku Białorusi i Rosji, trzy zwalczające się klany nomenklatury: aktualnego prorosyjskiego prezydenta Lucinschiego, byłego szefa...
28-04-2008
Mołdowa na czerwono
23 maja 1999 roku odbyły się wybory lokalne w Mołdawii i referendum konsultacyjne w sprawie zastąpienia systemu półprezydenckiego - prezydenckim. Związany z Moskwą prezydent Petru Lucischi z jednej strony walczy z prorosyjskimi komunistami starego typu, którzy zwyciężyli w wyborach parlamentarnych w ubiegłym roku, a z drugiej...
28-04-2008
MOŁDAWIA PO WYBORACH (1998)
Mimo upływu ponad dwu miesięcy od wyborów parlamentarnych w Mołdawii nadal nie udało się utworzyć nowego rządu. Przyczyną kryzysu jest konflikt między różnymi odłamami postkomunistów, na które rozpadła się nomenklatura w okresie przebudowy. Obóz demokratyczny, z powodu własnej słabości, może jedynie kibicować tej...
28-04-2008
NIEPODLEGŁOŚĆ I PIERIESTROJKA
27 maja 1988 roku na zebraniu Związku Pisarzy Mołdawii postanowiono zwołać zebranie inteligencji twórczej Kiszyniowa. Odbyło się ono 3 czerwca i powołało do życia grupę inicjatywną Demokratycznego Ruchu Poparcia Przebudowy. Jego program objął destalinizację, uzyskanie politycznej, ekonomicznej i kulturalnej...
28-04-2008
KWESTIA BESARABSKA
Rosja dążyła do podbicia Księstw (Katarzyna II w czasie wojny z Turcją 1768-1774) lub ewentualnego ich podziału i przyłączenia Mołdawii do Rosji, a Wołoszczyzny do Austrii (car Paweł I). W czasie wojny rosyjsko-tureckiej 1806-1812 car Aleksander I uzyskał zgodę Napoleona I na przyłączenie obu Księstw (1808), ale konflikt z...
28-04-2008
Komisarz Świetlik odkrywa w kieszeni rzekomego samobójcy, księdza Ponińskiego magnetofon z zapisem jego rozmowy z mordercą, byłym esbekiem Sarzyńskim. Okazuje się, że przed zlikwidowaniem swej ofiary Szarzyński opowiedział jej o historii swego udziału w specjalnie zakonspirowanej jednostce SB, której zadaniem było przygotowanie transformacji....
28-04-2008
AGENCI KGB PRZYGOTOWUJĄ SIĘ DO WYBORÓW 1998
Wybory do Saeimy VII. kadencji wyznaczono na 3 października 1998 roku. Tym razem przedłużono kadencję parlamentu łotewskiego do 4 lat i zezwolono obywatelom na głosowanie niezależnie od miejsca zamieszkania, a więc w dowolnym okręgu wyborczym.
Agenci kandydują
Centralna Komisja Wyborcza musi...
28-04-2008
ŁOTWA NADAL BEZ RZĄDU (1998)
Czy w wyborach na Łotwie, jak donieśli dziennikarze, rzeczywiście dwie trzecie głosów uzyskała prawica? Jeśli tak, to dlaczego do 18 listopada rząd większościowy nie będzie mógł powstać? Oficjalnie w parlamencie znalazły się aż cztery partie prawicowe: Partia Ludowa Andrisa Szkele (24 mandaty), Łotewska Droga Andrisa...
28-04-2008
ŁOTWA - KTO PODSŁUCHUJE PREZYDENTA?
21 czerwca 1996 prokuratura łotewska wszczęła śledztwo w sprawie nielegalnego podsłuchiwania rozmów prezydenta Łotwy Guntisa Ulmanisa. Dowody w postaci zapisu na taśmie magnetofonowej przekazała prokuraturze Elite Veidmane, redaktorka naczelna tygodnika "Atmoda Atputai". Zdaniem prokuratora rozmowa prezydenta...
28-04-2008
1. POLITYKA WEWNĘTRZNA: Panorama partii politycznych: Wybory parlamentarne odbędą się w październiku 1995. Według sondażu ze stycznia 1995 ich wyniki ukształtują się następująco: *prawica narodowa: 39 - 43% - LNNK i Partia Zielonych: 16 - 17% - Ziemnieku savieniba: 11 - 12% - Tevzemei un Brivibai: 6 - 7% - chrześcijańska demokracja: 6 - 7% *...
28-04-2008
Najwyższym organem ustawodawczym jest jednoizbowy parlament
wybierany na 3 lata składający się ze 100 posłów. System wyborczy jest
proporcjonalny, a prawo wyborcze przysługuje wszystkim „rezydentom” od
18 roku życia. Dotychczas na Łotwie wybory odbyły się 3 razy: w latach
1993, 1995 i 1998. Od 1995 obowiązuje 5% próg wyborczy, w pierwszych...
28-04-2008
Niestety, podobnie jak w wypadku Estonii, współczesna historia Łotwy nie została jeszcze napisana, pozostaje więc Arnolds Spekke, History of Latvia: An Outline,Stockholm 1957 oraz praca łotewskiego posła w Moskwie, Alreda Bilmanisa, A History of Latvia, Princeton 1951, która dotyczy zwłaszcza okresu międzywojennego, ale jest raczej pracą amatora....
28-04-2008
Łatgalia stanowi historycznie wielonarodową dzielnicę Łotwy. Oprócz Łotyszy, Białorusinów i Niemców od XVI wieku mieszkali tu Polacy, a w okresie zaborów przybyli Rosjanie.
Jedynie w północnej Łatgali, w powiecie Balvu, Łotysze stanowią zdecydowaną większość mieszkańców (73,2%), natomiast w miarę posuwania się na południe ich liczba spada; w...
28-04-2008
Dodatkowym źródłem napływu ludności rosyjskojęzycznej są liczne bazy wojskowe i zwyczaj osiedlania, zwłaszcza na wybrzeżu, oficerów w wieku emerytalnym. Żołnierze z rodzinami 350-600 tysięcy mieszkańców Łotwy może 405 na 2,7 miliona, z wojskiem związane 15% ludności. Na Łotwie działały więc te same mechanizmy co w Estonii, ale na większą skalę....
28-04-2008
SYTUACJA POLITYCZNA
Indywidualne formy protestu zaczęły się już na początku lat sześćdziesiątych (np. Knuts Skujenieks), ale w 1962 roku wykryto pierwszą organizację, której nadano nazwę ,,Federacja Bałtycka", gdyż jej członkowie snuli plany powołania takiej wspólnoty po odzyskaniu niepodległości. Osiem osób, w tym Gunars Astra i Viktors...
28-04-2008
Indywidualne formy protestu zaczęły się już na początku lat sześćdziesiątych (np. Knuts Skujenieks), ale w 1962 roku wykryto pierwszą organizację, której nadano nazwę ,,Federacja Bałtycka", gdyż jej członkowie snuli plany powołania takiej wspólnoty po odzyskaniu niepodległości. Osiem osób, w tym Gunars Astra i Viktors Kalnińsz, zostało wówczas...
28-04-2008
Łotysze są najbliżej spokrewnieni z Litwinami. Granica między plemionami fińskimi i bałtyckimi przebiegała pierwotnie na Dźwinie (Daugava) i Abawie, ale przodkowie Łotyszy od VII wieku p.n.e. zaczęli osiedlać się po północnej stronie rzeki. Wpływ języka i akcentu fińskiego spowodował zmiany fonetyczne i ewolucję dialektów łotewskich oraz ich...