CHRONOLOGIA CZECHOSŁOWACJI i CZECH 1985-2009
| 1985 | ||
| decyzja kierownictwa KPCz o przekazaniu broni tzw. milicjom ludowym; | ||
| 1986 | ||
| miesiąc | dzień | opis |
| październik | 16 X | w SNB (Sbor národní bezpečnosti) zapada decyzja o opracowaniu strategii działań przeciwko wrogiej działalności pod nazwą KLIN; projekt miał być przedstawiony do 30 czerwca 1987 roku |
| 1987 | ||
| styczeń | 6 I | Karta 77 wstępuje na płaszczyznę polityczną („Slovo ke spoluobčanům“); |
| maj | 24 V | pierwszy projekt operacji KLIN; celem projektu miało być „zapobieżenie programowemu zjednoczeniu elementów antysocjalistycznych”; |
| Wiosna | wiosna wizyta Gorbaczowa w Pradze; „zgoda” Gorbaczowa na podjęcie przez komunistów prosowieckiej orientacji na podjęcie działań przeciwko Husákowi i innym niewygodnym członkom KSČ; | |
| sierpień | 5 VIII | druga, rozszerzona wersja projektu KLIN; |
| wrzesień | 16 IX | powstanie Inicjatywy Demokratycznej Emanuela Mandlera |
| Listopad | 28 XI | II Forum Karty 77, pomysły zmiany charakteru ruchu na bardziej ustrukturyzowany; |
| grudzień | przygotowanie przez katolików morawskich petycji, w której domagali się oni wolności religii; petycję podpisało około 1 miliona osób; | |
| 17 XII | zmiana na stanowisku sekretarza partii; na miejsce Husáka wchodzi Miloš Jakeš; | |
| 1988 | ||
| styczeń | wizyta Jakowlewa w Pradze; spotkanie z Čestmírem Císařem – rozmowy na temat rozpoczęcia „pieriestrojki” w oparciu o ludzi 1968 roku; | |
| lato/jesień 1988 | Roku powstanie klubu Obroda (Odrodzenie), oficjalnie założonego w lutym 1989 (przewodniczący: Miloš Hájek, autor programu: Č. Císař); rozpoczęcie akcji lansowania Dubčeka jako głównego opozycjonisty | |
| sierpień | 21 VIII | pierwsza demonstracja polityczna w Pradze; przemarsz 10 tysięcy osób z Placu Wacława (Václavské náměstí) pod pomnik Jana Husa na Rynku Staromiejskim (Staroměstské náměstí); |
| październik | 1 X | reorganizacja StB (Státní bezpečnost); powołanie Głównego Zarządu Kontrwywiadu (II Zarząd SNB), na czele II Zarządu stanął płk. Karel Vykypěl; |
| 11 X | miejsce Štrougala na stanowisku premiera zajmuje Ladislav Adamec (już w 1986 roku opowiadał się za Gorbaczowem); | |
| 15 X | powstanie Ruchu na Rzecz Wolności Obywatelskiej – HOS (Hnutí pro občanskou svobodu), skupiającego w swych szeregach nie-komunistów różnych nurtów politycznych (socjaldemokraci, chadecy, demokraci); | |
| 28 X | na wezwanie Karty, HOSu i Inicjatywy Demokratycznej kilka tysięcy gromadzi się na Placu Wacława; interwencja policji; | |
| 1988/1989 | Instytut Prognoz i Instytut Państwa i Prawa Czechosłowackiej Akademii Nauk oraz Wyższej Szkoły Ekonomicznej przygotowują raport „Československo na rozcestí” przedstawiający zapóźnienie gospodarcze i niski poziom życia w Czechosłowacji; | |
| 1989 | ||
| styczeń | 15-20 I | zw. „tydzień Palacha” w Pradze; manifestacje na Placu Wacława; interwencja policji; aresztowania (m. in. V. Havel); |
| Wiosna | druga wizyta Jakowlewa w Pradze; | |
| praskie władze uczelniane proponują studentom powołanie samorządu studenckiego; studenci składają petycję domagającą się zniesienia monopolu SSM (Socjalistyczny Związek Młodzieży); | ||
| czerwiec | 23 VI | list Dubčeka i Černíka do kierownictwa partii, w którym wzywają oni do powrotu do ideałów 1968 roku; |
| 29 VI | petycja „Několik vět” (Kilka zdań) domagająca się wprowadzenia reform demokratycznych; w ciągu kilku tygodni petycję podpisało 40 tysięcy osób; | |
| lipiec | 20 VII | narada poświęcona operacji KLIN jako głównej metodzie pracy w warunkach demokratyzacji społeczeństwa; plan przejścia od metod czysto policyjnych na metody wywiadowcze; w praktyce miało to oznaczać zastąpienie represji manipulowaniem społeczeństwem; |
| 20 VII | Notatka majora Bunčka o wybuchu demonstracji w ciągu trzech miesięcy, planowanym przeprowadzeniu przez STB zmian w kierownictwie partyjnym, połączeniu inicjatyw opozycyjnych i doprowadzeniu do zmiany rządu oraz rozmów „okrągłego stołu” | |
| sierpień | HOS i Inicjatywa Demokratyczna wzywają do ulicznych manifestacji rocznicowych; Havel przed mikrofonami RWE wypowiada się przeciwko tej akcji; | |
| powstaje inicjatywa MOST (cel: pośredniczenie w rozmowach między opozycją a rządem); twórcy: M. Horáček i M. Kocáb; | ||
| 21 VIII | manifestacje w Pradze, Brnie, Ołomuńcu i Gottwaldowie (dzisiejszy – Zlín); interwencja policji, aresztowania; | |
| Koniec sierpnia | narada kierownictwa MSW z KGB; poparcie przez Moskwę planu wymiany starego kierownictwa na gorbaczowowskie; | |
| sierpień/wrzesień | wizyta szefa policji – gen. Lorenca – w Moskwie; spotkanie z szefem KGB – Kriuczkowem w celu omówienia scenariusza zmiany władzy; | |
| wrzesień | powstanie Agrobanki (cel: transfer kapitału z przedsiębiorstw państwowych do prywatnych - nomenklatura); | |
| październik |
23 X | premier Adamec proponuje pluralizm poglądów, jednakże tylko w obrębie Frontu Narodowego; |
| 23 X | z kręgu studentów z STUHA wychodzi pomysł zorganizowania demonstracji w dniu śmierci J. Opletala (17 listopada); | |
| aresztowanie J. Rumla i R. Zemana – redaktorów niezależnego miesięcznika „Lidové noviny” | ||
| 28 X | demonstracje w Pradze, Brnie i Ostrawie z okazji rocznicy powstania Czechosłowacji; na Placu Wacława w Pradze zbiera się około 30 tysięcy ludzi; interwencja policji, aresztowania, pobicia; | |
| 29 X | SSM włącza się do współpracy ze STUHA w organizacji w/w demonstracji; | |
| październik, listopad | regularne spotkania niezależnego ruchu studenckiego STUHA; | |
| listopad | 10 XI | Konferencja SSM (Związek Młodzieży Socjalistycznej); uczestnicy opowiadają się za przebudową i podjęciem kontaktów z opozycją oraz rezygnacją z monopolu w ruchu młodzieżowym; |
| 11 XI | przekształcenie się Inicjatywy Demokratycznej w partię polityczną; | |
| 12 XI | 8 tysięcy pielgrzymów wyjeżdża do Rzymu na uroczystości kanonizacyjne błogosławionej Agnieszki Czeskiej (zezwolenie władz); | |
| 16 XI | praska SNB opracowuje plan akcji represyjnej STUDENT; (uniemożliwić manifestującym dojście na Plac Wacława, nie stosować jednak przemocy); | |
| 17 XI | manifestacja studencka w rocznicę śmierci Jana Opletala; symboliczny początek tzw. „aksamitnej rewolucji” | |
| 18 XI | pochwalenie demonstracji studenckiej przez „Svobodné slovo” (organ koncesjonowanej Partii Socjalistycznej – ČSS); | |
| 18 XI | początek strajków studenckich (główne żądanie strajkujących: wyjaśnienie sprawy Šmída – studenta, domniemanej ofiary śmiertelnej wczorajszej demonstracji); | |
| 19 XI | potępienie przez ČSS ataku na studentów; podobne stanowisko zajmuje Komitet Miejski SSM; | |
| 19 XI | wśród ludzi skupionych wokół Havla powstaje inicjatywa stworzenia Forum Obywatelskiego (Občanské fórum); | |
| 19 XI | nawiązanie przez premiera Adamca kontaktu z grupą MOST w celu rozpoczęcia rozmów z działaczami OF; | |
| 22 XI | spotkanie sekretarza miejskiej organizacji partyjnej Miroslava Štĕpána z kardynałem Tomáškiem | |
| 24 XI | nadzwyczajne posiedzenie partii komunistycznej (Miloš Jakeš i całe kierownictwo i sekretariat KC KPCz poddają się do dymisji); dalsze demonstracje na Placu Wacława (300 tysięcy ludzi); | |
| 25 XI | wstrzymanie przez prezydenta Gustava Husáka śledztwa przeciwko Jánowi Čarnogurskiemu, Miroslavowi Kusemu, Jiřímu Rumlowi, Petrowi Uhlowi, Rudolfowi Zemanowi oraz darowanie kary pozbawienia wolności Ivanowi Jirousowi, Ivanowi Polanskiemu i Františkowi Stárkowi; | |
| 26 XI | spotkanie reprezentantów rządu, Frontu Narodowego i OF; | |
| 27 XI | powszechny strajk generalny; | |
| grudzień | 4 XII | mianowanie przez prezydenta Gustava Husáka nowego rządu, w większości jednak ponownie obsadzonego przez komunistów; premierem pozostaje Ladislav Adamec; |
| 7 XII | upadek rządu Adamca; | |
| 10 XII | powstaje tzw. „rząd porozumienia narodowego”; premierem zostaje Marián Čalfa; | |
| urząd prezydenta Czechosłowacji opuszcza Gustav Husák; | ||
| 29 XII | V. Havel zostaje prezydentem Czechosłowacji; | |
| grudzień | z HOS-u wyodrębnia się nowe ugrupowanie – Sojusz Obywatelsko-Demokratyczny (ODA); | |
| 1990 | ||
| styczeń | wizyta Jana Pawła II w Czechosłowacji; | |
| Inicjatywa Demokratyczna kierowana przez E. Mandlera rejestruje się jako Partia Liberalno-Demokratyczna (LDS); | ||
| 30 I | oficjalne zniesienie cenzury; | |
| luty | wizyta V. Havla w Waszyngtonie (stanowisko Czechosłowacji: „oddziały sowieckie i amerykańskie powinny opuścić Europę”); | |
| 26 II | podpisanie przez Czechosłowację i ZSSR umowy o całkowitym wycofaniu wojsk sowieckich do końca czerwca 1991; | |
| kwiecień | spotkanie prezydentów Czechosłowacji, Węgier i Polski w Bratysławie (początki tworzenia się Grupy Wyszehradzkiej); | |
| czerwiec | 8-9 VI | wybory do Czeskiej Rady Narodowej (ČNR); |
| lipiec | 9 VII | podwyżka cen żywności o 24,6%; |
| wrzesień | przyjęcie przez parlament scenariusza reformy ekonomicznej; decyzja o prywatyzacji kuponowej; | |
| październik | 13-14 X | zjazd KSČM w Ołomuńcu; nowym przewodniczącym zostaje wybrany Jiří Svoboda; |
| listopad | ustawa o zwrocie przez KSČ majątku, jaki znajdował się w jej posiadaniu w dniu 31 grudnia 1989 roku; | |
| 23-24 XI | pierwsze demokratyczne wybory samorządowe; porażka komunistów; | |
| 1991 | ||
| styczeń | 1 I | wprowadzenie wolnych cen na terenie Czechosłowacji; |
| 7 I | przyznanie Czechosłowacji kredytu przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy (1783 mln USD); | |
| 8 – 11 I | posiedzenie obu izb Zgromadzenia Federalnego (uchwalenie Karty Praw i Swobód Obywatelskich; decyzja o przeprowadzeniu lustracji posłów do parlamentu federalnego, członków rządu federalnego i pracowników naczelnych organów administracji państwowej); | |
| 12 – 13 I | przekształcenie ruchu Forum Obywatelskie w partię polityczną (przewodniczący: Václav Klaus); | |
| 16 I | nadzwyczajne posiedzenie Zgromadzenia Federalnego (apel do rządu ČSFR w sprawie przyspieszenia likwidacji struktur Układu Warszawskiego); | |
| 26 I | demonstracje przeciw dyskryminacji Moraw i Śląska (Brno, Ołomuniec, Ostrawa); | |
| luty | 9 II | konferencja sygnatariuszy Karty 77 na temat stanu i perspektyw ruchu; większość uczestników opowiedziała się za zachowaniem Karty i pełnieniem przez nią roli mediatora w sytuacjach kryzysowych; |
| 21 II | ČSFR staje się pełnoprawnym członkiem Rady Europy; | |
| 27 II | ustawa o zwrocie mienia bezprawnie znacjonalizowanego po roku 1948; | |
| marzec | 24 III | wizyta Havla w Paryżu; delegacja czechosłowacka uzyskuje zapewnienie o poparciu Francji dla włączenia ČSFR do Wspólnoty Europejskiej; |
| kwiecień | 25 IV | zatwierdzenie przez rząd federalny stanowiska ČSFR wobec likwidacji RWPG; przyjęcie uzgodnień w sprawie kształtu współpracy w Europie Środkowo-Wschodniej; |
| maj | 5 V | przyjęcie przez parlament federalny ustawy o stosunkach prawno-majątkowych zakonów i kongregacji kościelnych oraz ustawy o wolności wyznania; |
| 13-15 V | wizyta przewodniczącego Rady Najwyższej Federacji Rosyjskiej Borysa Jelcyna w ČSFR; oświadczenie o wzajemnych stosunkach i współpracy pomiędzy ČSFR i Rosją; | |
| czerwiec | 13 VI | zatwierdzenie porozumienia zawartego z ZSRR o pokryciu szkód powstałych w związku z pobytem wojsk radzieckich na terytorium Czecho-Słowacji |
| 25 VI | podpisanie przez gen E. Worobjowa protokołu o definitywnym wycofaniu wojsk radzieckich z terytorium ČSFR; | |
| sierpień | 22 VIII | nadzwyczajne posiedzenie rządu federalnego ČSFR, zwołane w związku z wydarzeniami w ZSSR; |
| październik | 6 X | spotkanie delegacji krajów Grupy Wyszehradzkiej w Krakowie; umowa o przyjaźni i współpracy między Polską a ČSFR; |
| 9 X | uchwalenie przez parlament federalny ustawy zakazującej podejmowania przez okres 5 lat pracy na określonych stanowiskach publicznych byłym pracownikom i współpracownikom Służby Bezpieczeństwa i funkcjonariuszom KSČ (KPCz) od szczebla sekretarza powiatowego wzwyż; | |
| 28 X | w Bratysławie demonstranci żądający utworzenia niezależnego państwa słowackiego zmuszają prezydenta Havla do opuszczenia oficjalnej manifestacji, zorganizowanej dla uczczenia 73 rocznicy powstania Czecho-Słowacji; | |
| grudzień | 11 XII | nowelizacja kodeksu karnego ČSFR, w myśl której „popieranie i propagowanie komunizmu podlega karze więzienia do pięciu lat”; przewodniczący KSČM – J. Svoboda na znak protestu rozpoczyna strajk głodowy; |
| 1992 | ||
| luty | 27 II | podpisanie układu o dobrosąsiedzkich stosunkach i współpracy pomiędzy ČSFR a Niemcami; |
| 29 II | koniec akcji rejestracji książeczek kuponowych, będących podstawą udziału obywateli ČSFR w procesie prywatyzacji gospodarki narodowej; | |
| Marzec | 21 III | podpisanie przez ČSFR porozumienia handlowego z Europejskim Stowarzyszeniem Wolnego Handlu (EFTA); |
| 1 IV | wizyta Havla w Moskwie; podpisanie układu o przyjaznych stosunkach i współpracy pomiędzy ČSFR i Federacją Rosyjską; | |
| maj | 5-6 V | spotkanie ministrów spraw zagranicznych i przywódców państw Trójkąta Wyszehradzkiego; |
| 13 V | początek kampanii wyborczej przed wyborami parlamentarnymi; podczas inauguracji Havel wypowiada się przeciwko rozpadowi Czecho-Słowacji; | |
| czerwiec | wybory do parlamentu federalnego i parlamentów republikańskich; na ziemiach czeskich zwycięża ODS V. Klausa, na Słowacji HZDS V. Mečiara; | |
| 19-20 VI | porozumienie pomiędzy przedstawicielami ODS i HZDS w sprawie utworzenia rządu federalnego; | |
| 23-24 VI | uformowanie się nowych gabinetów republikańskich; premierem rządu czeskiego zostaje V. Klaus; | |
| 29 VI | sformowanie nowego rządu federalnego w Pradze; premierem został J. Straský (ODS); | |
| lipiec | 17 VII | uchwalenie przez parlament słowacki deklaracji suwerenności Republiki Słowackiej; |
| 20 VII | rezygnacja Havla ze stanowiska prezydenta ČSFR, by „nie stać na przeszkodzie dążeniom emancypacyjnym w Republice Słowackiej”; obowiązki głowy państwa przejmuje Prezydium Zgromadzenia Federalnego; | |
| 22-23 VII | uzgodnienie szczegółów ustawy konstytucyjnej o zaniku federacji czecho-słowackiej oraz zasady podziału majątku wspólnego państwa między dwie republiki; | |
| wrzesień | 20 IX | rozpoczęcie przez parlament federalny debaty nad ustawą regulującą zasady podziału federacji czecho-słowackiej; |
| październik | 25-26 X | podpisanie umowy w sprawie unii celnej i walutowej, która ma połączyć obie republiki po 1 I 1993; |
| listopad | 25 XI | większością 183 głosów (na 300 deputowanych) Zgromadzenie Federalne przyjmuje ustawę konstytucyjną o zaniku państwowości czecho-słowackiej z dniem 1 I 1993; |
| grudzień | 16 XII | przyjęcie przez Czeską Rade Narodową konstytucji Republiki Czeskiej, która ma obowiązywać od 1 I 1993; |
| 1993 | ||
| styczeń | 1 I | powstanie niepodległej Republiki Czeskiej; (prezydent – V. Havel, premier – V. Klaus); |
| kwiecień | 6 IV | otwarcie giełdy papierów wartościowych w Pradze; |
| maj | 24 V | porozumienie o współpracy wojskowej Czech i Niemiec przewidujące wzajemną wymianę informacji i doświadczeń; |
| czerwiec | 17 VI | ustawa o utworzeniu Trybunału Konstytucyjnego z siedzibą w Brnie; |
| 23 VI | wprowadzenie obowiązku wizowego dla obywateli Armenii, Azerbejdżanu, Gruzji, Tadżykistanu, Bośni i Hercegowiny oraz nowej Jugosławii; | |
| październik | 1 X | początek tzw. drugiej fali prywatyzacji kuponowej; |
| 14 – 15 X | wizyta Havla w Stanach Zjednoczonych (główny temat rozmów: kwestia przystąpienia Republiki Czeskiej do NATO); | |
| 20 – 22 X | wizyta Havla w Polsce (sprawa przystąpienia Polski i Czech do NATO, kwestie stanowiska wobec polityki w Europie Środkowej oraz współpracy w ramach Grupy Wyszhradzkiej); | |
| listopad | 4 – 5 XI | oficjalna wizyta premiera Klausa w Paryżu (sprawa przyłączenia Republiki Czeskiej do NATO, szczegóły tzw. planu Balladura); |
| 1994 | ||
| kwiecień | 29 IV | przyjęcie przez parlament rządowego projektu ustawy o restytucji majątku czeskich Żydów przejętego przez władze Czechosłowacji i Protektoratu Czech i Moraw od 1938 roku (ustawa wchodzi w życie – 1 VI 1994); |
| lipiec | 7 VII | przyjęcie przez parlament ustawy o utworzeniu trzech służb specjalnych (Biuro Wywiadu i Bezpieczeństwa, Urząd Kontaktów Międzynarodowych i Wywiad Wojskowy); |
| 30 VII | zamieszki podczas czesko-niemieckich uroczystości w Terezínie, poświęconych pamięci ofiar tamtejszego obozu koncentracyjnego oraz Niemców Sudeckich, którzy stracili życie podczas akcji wysiedlania w 1945 roku; | |
| październik | 31 X | aresztowanie dyrektora czeskiego programu prywatyzacji kuponowej Jaroslava Liznera za przyjmowanie łapówek za ułatwienia w procesie sprzedaży przedsiębiorstw państwowych; |
| 1995 | ||
| styczeń | 17-18 I | wizyta L. Wałęsy w Czechach; podpisanie umowy o małym ruchu granicznym oraz o granicy państwowej; |
| marzec | 25 III | demonstracja około 40 tysięcy związkowców na Rynku Starego Miasta w Pradze przeciwko planom wydłużenia wieku produkcyjnego; |
| 27 III | wizyta szefa czeskiej dyplomacji J. Zieleńca w Brukseli; spotkanie z przedstawicielami państw członkowskich NATO; | |
| maj | 6 V | podczas międzynarodowego sympozjum w Bawarii premier V. Klaus wyraża ubolewanie z powodu okrucieństw, jakich Czesi dopuścili się na Niemcach po drugiej wojnie światowej; |
| 13 V | na naradzie kierownictwa resortu spraw wewnętrznych i sprawiedliwości postanowiono rozwiązać organizacje o zabarwieniu rasistowskim i podnieść kary za przestępstwa o takich motywach; (bezpośrednim bodźcem do podjęcia tej decyzji – wydarzenie w miejscowości Žďár, gdzie skini zamordowali 42-letniego Roma); | |
| 13 V | odsłonięcie przez Havla pomnika w miejscowości Lety ku czci Cyganów zamordowanych w latach 1942-43 w miejscowym obozie koncentracyjnym; | |
| 20-22 V | wizyta papieża w Czechach; | |
| czerwiec | 21 VI | zatwierdzenie przez czeski parlament jednostronnego wypowiedzenia przez Pragę umowy clearingowej ze Słowacją; rząd słowacki protestuje, grożąc zerwaniem unii celnej; |
| wrzesień | 19 IX | amerykański sekretarz stanu W. Perry oświadcza w Pradze, że Czechy będą jednym z pierwszych krajów przyjętych do NATO; potwierdza, że rząd czeski oficjalnie zwrócił się z prośbą o podanie cen amerykańskich myśliwców F-16 i F-18; |
| 28 IX | przedłużenie przez parlament obowiązywania ustawy lustracyjnej do 2000 roku; | |
| październik | 18 X | sąd skazuje byłego szefa Centrum Prywatyzacji Kuponowej Jaroslava Liznera za korupcję na 7 lat więzienia, grzywnę w wysokości 1 min koron i 10 lat zakazu sprawowania urzędów publicznych; |
| 20 X | w Paryżu początek rozmów na temat przystąpienia Republiki Czeskiej do OECD; | |
| listopad | 1-17 XI | strajk lekarzy; żądania – podwojenie płac i reforma służby zdrowia; |
| 28 XI | zaproszenie Republiki Czeskiej do Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju – OECD; | |
| grudzień | 13 XII | ratyfikacja umowy o małym ruchu granicznym i o granicy państwowej z Polską; umowa nie rozstrzygała kwestii związanych z własnością gruntów obywateli polskich po stronie czeskiej i odwrotnie; |
| 1996 | ||
| styczeń | 4 I | inistrowie spraw wewnętrznych Czech i Słowacji podpisują umowę o ustanowieniu granic państwowych między oboma państwami; |
| luty | 24 II | manifestacja Komunistycznego Związku Młodzieży przeciw wstąpieniu Czech do NATO i UE; |
| marzec | 21-22 III | w Pradze odbyło się posiedzenie Rady OBWE; |
| 25-26 III | trajk lekarzy i pozostałych pracowników służby zdrowia żądających zmiany systemu finansowania resortu oraz zwiększenia wynagrodzeń; | |
| 27-29 III | wizyta królowej Elżbiety II w Pradze – pierwsza podróż monarchy brytyjskiego do historycznych ziem korony czeskiej; | |
| kwiecień | 29 IV | wizyta sekretarza generalnego NATO – Javiera Solany w Pradze; stosunki Czechy-NATO ocenił on jako bardzo dobre; |
| maj | 15 V | trzeci z kolei strajk służby zdrowia; |
| 23-24 V | pierwsza oficjalna wizyta prezydenta Słowenii M. Kučana w Czechach; | |
| maj/czerwiec | 31 V – 1 VI | pierwsze wolne wybory parlamentarne w Republice Czeskiej; |
| czerwiec | 7-8 VI | trzecie z kolei spotkanie prezydentów Europy Środkowo-Wschodniej (tym razem w Polsce, w Łańcucie); temat rozmów: integracja europejska; |
| lipiec | 2 VII | prezydent przyjmuje dymisję rządu, premierem mianuje V. Klausa i powierz mu utworzenie nowego rządu; |
| 7-10 VII | organizacje ekologiczne z Czech i zagranicy organizują blokadę elektrowni atomowej w Temelínie; | |
| wrzesień | 4 IX | rząd analizuje sytuację banków w Czechach; ministrom do spraw finansów, sprawiedliwości i spraw wewnętrznych zlecono wnikliwe zbadanie afery Banku Kredytowego Plzeň; |
| listopad | 12 XI | podpisanie przez Republikę Czeską umowy o całkowitym zakazie prób atomowych; |
| 15-16 XI | pierwsze w historii niepodległych Czech wybory do Senatu; | |
| grudzień | 20 XII | w Pradze podpisano deklarację czesko-niemiecką; |
| 1997 | ||
| styczeń | 14 I | rozpoczyna działalność komisja sprawdzająca, czy posłowie używający tytułów naukowych faktycznie mają dyplomy; |
| 21 I | wizyta kanclerza Niemiec Helmuta Kohla w Czechach; podpisanie kontrowersyjnej niemiecko-czeskiej deklaracji pojednania; | |
| 28 I | strajk nauczycieli w Brnie; | |
| 29 I | ministerstwo zdrowia ogłasza stan wyjątkowy z powodu zadłużenia w dwóch największych szpitalach Pragi; | |
| luty | 4-9 II | strajk czeskich kolejarzy; |
| 11-15 | burzliwa debata w czeskim parlamencie dotycząca niemiecko-czeskiej deklaracji pojednania; ostatecznie deklaracja została przyjęta; | |
| marzec | 13 III | rząd czeski przyznaje pierwszeństwo umowie z Norwegią w sprawie dostaw gazu ziemnego, aby uniezależnić gospodarkę od dostaw z Rosji; |
| 18 III | wizyta premiera Zemana w Warszawie; rozmowa z prezydentem A. Kwaśniewskim na temat współpracy w dążeniu do UE i NATO; | |
| kwiecień | 9 IV | Słowacja odwołuje swojego ambasadora w Pradze na konsultacje w związku z pogarszaniem się stosunków między tymi dwoma państwami; |
| 21 IV | wizyta premiera Rosji W. Czernomyrdina w Pradze; | |
| 25-27 IV | pielgrzymka Jana Pawła II do Czech; | |
| 29 V | premier Klaus przedstawia program nowych zmian w rządzie; | |
| czerwiec/lipiec | powódź w Czechach; 1/3 kraju znalazła się pod wodą; około 40 ofiar śmiertelnych; | |
| lipiec | 18 VII | spotkanie ministrów spraw zagranicznych Czech, Polski i Węgier w Pradze; postanowiono zacieśnić współpracę na drodze do NATO; |
| 25 VII | umowa między Czechami a Słowacją o przebiegu czesko-słowackiej granicy; | |
| wrzesień | 1 IX | otwarto archiwa z materiałami gromadzonymi przez czeskie służby bezpieczeństwa w latach 1948-1989; |
| październik | 10-11 X | spotkanie premierów Czech i Słowacji; uzgodniono wznowienie działalności komisji ds. podziału majątku federacyjnego; |
| listopad | 8 XI | ogólnokrajowa demonstracja związków zawodowych przeciwko gospodarczej i socjalnej polityce rządu; |
| 10 XI | formalne zakończenie rozmów akcesyjnych z NATO; | |
| 30 XI | gabinet Klausa podaje się do dymisji; | |
| grudzień | 6 XII | wybuch bomby przed willą ministra finansów I. Pilipa; |
| 9 II | prezydent Havel krytykuje pięcioletni okres rządów V. Klausa; | |
| 17 XII | premierem zostaje mianowany prezes Czeskiego Banku Narodowego Josef Tošovský; | |
| 1998 | ||
| Luty | 2 II | zaprzysiężenie V. Havla na stanowisku prezydenta Czech; |
| marzec | 4-5 III | wizyta Sekretarza Generalnego NATO Javiera Solany w Czechach; |
| 19 III | skrócenie kadencji izby niższej parlamentu; | |
| kwiecień | 15 IV | izba niższa parlamentu ratyfikuje dokument o przystąpieniu Czech do NATO; |
| 30 IV | Senat Republiki Czeskiej zdecydowaną większością głosów zaaprobował dokument o wstąpieniu Czech do NATO; | |
| czerwiec | 19-20 VI | przedterminowe wybory do izby niższej parlamentu; |
| lipiec | 17 VII | premierem zostaje Miloš Zeman, przewodniczący ČSSD; |
| 22-23 VII | powódź w Czechach; 3 ofiary śmiertelne; | |
| wrzesień | 11 IX | „Lidové noviny“ opublikowały dalsze informacje na temat skandalu finansowego w ODS – za prywatyzację czeskiego Telecomu ODS dostała 300 mln koron od holendersko-szwajcarskiego konsorcjum TelSource; |
| październik | 15 X | czeski „Transgas“ podpisuje długoterminowy kontrakt z rosyjskim „Gazpromem“; |
| listopad | 13-14 XI | wybory samorządowe w Czechach; |
| 1999 | ||
| luty | 9 II | społeczna petycja „O tolerancyjne społeczeństwo“; sygnatariusze wzywają parlament do uchwalenia prawa pozwalającego na surowe karanie za czyny o podłożu rasowym oraz zakazującego rozpowszechniania rasistowskich, ksenofobicznych i antysemickich publikacji; |
| 26 II | prezydent Havel podpisuje dokumenty o przystąpieniu Czech do NATO; | |
| 9 III | Czechy podpisują w Strasburgu europejską umowę o zniesieniu wiz dla uchodźców; | |
| 12 III | Czechy oficjalnie stają się członkiem NATO; | |
| Maj | 14 V | szczyt Grupy Wyszehradzkiej w Bratysławie; |
| czerwiec | 5 VI | demonstracja przeciw globalizacji w Pradze; |
| lipiec | 16-18 VII | wizyta sekretarza generalnego ONZ Kofi Annana w Czechach; |
| wrzesień | 17-18 IX | oficjalna wizyta prezydenta Havla na Słowacji; |
| październik | 5 X | protest Romów przeszkodził w rozpoczęciu budowy muru oddzielającego ich od reszty mieszkańców Ústí nad Labem |
| 11 X | spotkanie ministrów spraw zagranicznych „pierwszej szóstki“ kandydatów do UE w Tallinie; | |
| 13 X | zakończenie budowy muru oddzielającego społeczność romską od reszty społeczeństwa w Ústí nad Labem | |
| listopad | 5-6 XI | szczyt szesnastu państw członkowskich Inicjatywy Środkowoeuropejskiej w Pradze; |
| 10-11 XI | wizyta Komisarza UE ds. Rozszerzenia UE G. Verheugena w Pradze; Verheugen stwierdza, że Czechy muszą „wyraźnie przyspieszyć” oraz krytykuje budowę muru w Ústí nad Łabą; | |
| 17 XI | obchody dziesiątej rocznicy demonstracji, która rozpoczęła „aksamitną rewolucję“; | |
| 17 XI | apel „Dziękujemy, odejdźcie!“ skierowany do przywódców politycznych reprezentujących tzw. ekipę polistopadową; | |
| 23 XI | były minister finansów I. Svoboda podejrzany o defraudację pieniędzy w okresie poprzedzającym pracę w rządzie; | |
| 24 XI | usunięcie muru w Ústí nad Labem | |
| grudzień | 3 XII | największa demonstracja od czasów „aksamitnej rewolucji” – 50 tysięcy osób; poparcie dla apelu „Dziękujemy, odejdźcie!”; |
| 2000 | ||
| luty | 2 II | zniesienie ruchu bezwizowego z Białorusią, Rosją i Ukrainą; |
| 22-23 II | oficjalna wizyta A. Kwaśniewskiego w Czechach; rozmowy na temat: współpracy w ramach NATO, Grupy Wyszehradzkiej oraz wspólnego dążenia do UE; | |
| maj | 11 V | spotkanie przewodniczącego ODS V. Klausa ze studentami w Ostrawie; Klaus ostro krytykuje UE; |
| 22 V | zakończenie procesu dzielenia wspólnego majątku przez Czechy i Słowację; | |
| wrzesień | 7 IX | Parlament Europejski przyjął w trybie nadzwyczajnym rezolucję, wzywającą rząd czeski, aby nie uruchamiano elektrowni w Temelínie dopóki eksperci nie zbadają jej bezpieczeństwa i wpływu na środowisko; |
| 21-24 IX | „Kontrszczyt 2000” Inicjatywy Przeciw Ekonomicznej Globalizacji w Pradze; jednocześnie odbywa się kilka demonstracji przeciwników globalizacji; | |
| październik | 9 X | państwowy urząd ds. bezpieczeństwa jądrowego wydaje zgodę na aktywację paliwa w reaktorze elektrowni w Temelínie; |
| 13 X | Austria zawiesza import energii elektrycznej z Czech; | |
| 20 X | potkanie przedstawicieli Międzynarodowej Unii Romów z prezydentem Havlem; postulat traktowania Romów jako „narodu bez własnego państwa”; | |
| 31 X | spotkanie premierów Czech i Austrii; uzgodniono, że oba kraje będą respektować standardy bezpieczeństwa energetyki jądrowej; | |
| listopad | 12 XI | wybory do samorządów lokalnych oraz do Senatu; |
| 2001 | ||
| styczeń | 19 I | spotkanie prezydentów Grupy Wyszehradzkiej w Polsce (Pszczyna); |
| czerwiec | 8 VI | spotkanie prezydentów państw środkowoeuropejskich we Włoszech (Verbania-Maggiore); |
| 13 VI | spkanie prezydentów państw członkowskich NATO w Brukseli; | |
| 2002 | ||
| maj/czerwiec | 31 V- 1 VI | spotkanie prezydentów państw środkowoeuropejskich w Słowenii (Bled); |
| lipiec | 12 VII | premierem zostaje Vladimír Špidla; |
| sierpień | 22 VIII | spotkanie prezydentów państw Grupy Wyszehradzkiej w Častolovicach; |
| listopad | 1 XI | wybory parlamentarne; zwycięża ČSSD (Czeska partia socjaldemokratczna) tworzy koalicję z KDU-ČSL (Chrześcijańska Unia Demokratyczna-Czeska Partia Ludowa) oraz US-DU (Unia Wolności-Unia Demokratyczna). |
| 20 – 22 XI | Szczyt NATO w Pradze | |
| 2003 | ||
| luty | 28 II | prezydentem zostaje Václav Klaus; |
| kwiecień | 4 IV | wizyta prezydenta Klausa w Polsce; |
| 10 IV | w Atenach podpisanie umowy o przystąpieniu do Unii Europejskiej; | |
| 2004 | ||
| marzec | 12 III | w Koszycach spotkanie prezydentów państw Grupy Wyszehradzkiej; piąta rocznica wstąpienia trzech państw Grupy (Czechy, Polska, Węgry) do NATO; |
| maj | 1 V | Czechy stają się członkiem Unii Europejskiej; |
| czerwiec | 11-12 VI | wybory do Parlamentu Europejskiego; ODS otrzymuje 9 mandatów, KSČM – 6, ČSSD – 2, KDU-ČSKL – 2; |
| sierpień | 26 VIII | premierem zostaje Stanislav Gross; |
| wrzesień | 8 IX | wizyta prezydenta Klausa w Kazachstanie; rozmowy na temat potrzeby nawiązania kontaktów handlowych pomiędzy oboma krajami; |
| 10 IX | wizyta prezydenta Klausa w Kirgistanie; rozmowy na temat potrzeby nawiązania kontaktów handlowych pomiędzy oboma krajami; | |
| 13 IX | wizyta prezydenta Klausa w Uzbekistanie; rozmowy na temat potrzeby nawiązania kontaktów handlowych pomiędzy oboma krajami; | |
| 27-28 IX | wizyta prezydenta Klausa w Hiszpanii; | |
| listopad | 22-24 XI | wizyta prezydenta Klausa w Bułgarii; |
| 29 XI | XIII Bilateralne Spotkanie (Austria-Czechy) w sprawie elektrowni atomowej w Temelínie; | |
| 2005 | ||
| styczeń | Skandal z udziałem premiera Stanislava Grossa. Dziennik „Mladá fronta DNES” оskarża go o niejasności w finansowaniu jego mieszkania w Pradze. Przypomniano i krytykowano go również za założenie kilku grup policyjnych, które były podporządkowane wyłącznie jemu kiedy był ministrem spraw wewnętrznych. Tygodnik „Respekt” ujawnił niejasne finansowanie zakupu domu przez jego żonę oraz powiązania obydwojga z właścicielką agencji towarzyskiej Libuszą Barkową. W Brnie i Pradze odbyły się demonstracje domagające się jego ustąpienia. Prezydent Klaus, oraz szef ODS żądali przedterminowych wyborów | |
| luty | rządzącą ČSSD według sondaży popiera już tylko 13,9% ankietowanych | |
| kwiecień | 25 IV | Gross ustępuje z funkcji premiera, zastąpił go Jiří Paroubek (poprzednio minister rozwoju regionalnego) |
| lipiec | czeskim ambasadorem przy NATO zostaje Štefan Füle do niedawna ambasador w Londynie. Füle jest absolwentem Instytutu Stosunków Międzynarodowych w Moskwie (ukończył w 1986), brał udział w programie rozbrojenia organizowanym przez ONZ dla byłych krajów demokracji ludowej | |
| listopad | 29 XI | Grupa senatorów przedkłada projekt ustawy o powołaniu Instytutu Pamięci Narodowej |
| 2006 | ||
| styczeń | kryzys gazowy między Rosją a Ukrainą. Czechy pozostają jedynym krajem, który otrzymuje pełne dostawy gazu | |
| marzec | 1 III | wizyta prezydenta Federacji Rosyjskie W. Putina w Republice Czeskiej. Po spotkaniu z V. Klausem W. Putin przyznał moralną odpowiedzialność Rosji za wydarzenia w Czechosłowacji w 1968 (zastrzegł jednak, że nie może być mowy o odpowiedzialności prawnej) |
| 2 III | spotkanie ministra spraw zagranicznych S. Ławrowa z ministrem spraw zagranicznych K. Svobodą | |
| czerwiec | 2-3 VI | wybory do parlamentu ČR. ODS 35,38%, ČSSD 32,32%, KSČM 12,8% , KDU-ČSL 7%. |
| J. Paroubek oskarża ODS o manipulację głosowaniem, niektóre media o bycie „na żołdzie” ODS, porównał sytuację do przewrotu komunistycznego w 1948 (tzw. zwycięski luty) | ||
| sierpień | 16 VIII | premierem zostaje Mirek Topolánek |
| październik | 3 X | nowy rząd nie uzyskuje w parlamencie wotum zaufania |
| 11 X | nowy rząd podaje się do dymisji | |
| listopad | 8 XI | prezydent Klaus po raz drugi mianuje M. Topolánka premierem |
| 2007 | ||
| styczeń | 9 I | ostatecznie utworzono nową koalicję złożoną z ODS, KDU-ČSL i SZ (Partii Zielonych), dzięki temu, że dwaj posłowie ČSSD Miloš Melčák i Michal Pohanka opuścili obrady |
| maj | 30 V | wizyta minister spraw zagranicznych Izraela Cipi Livni |
| czerwiec | 6 VI | wizyta prezydenta USA Geogra W. Busha na międzynarodowej konferencji „Democracy and Security”, którą zorganizowano w Pradze. Spotkanie prezydenta USA z ministrem spraw zagranicznych oraz byłym prezydentem Václavem Havlem. |
| sierpień | 1 VIII | Wchodzi w życie ustawa o powstaniu Instytutu studiów nad reżimami totalitarnymi oraz Archiwów służb bezpieczeńtwa (Ústav pro studium totalitních režimů a Archivu bezpečnostních složek) |
| wrzesień | 6 IX | kolejna runda negocjacji w sprawie umieszczenia radarów amerykańskiej tarczy antyrakietowej w Czechach |
| tygodnik Euro ujawnia, że były premier Gross kupił 31% akcji firmy Moravia Energo następnie kilkakrotnie sprzedał akcje przez co jego inwestycja dała mu dziesięciokrotny zysk (akcje kupił za 1/10 wartości od Roberta Sýkory, byłego wiceministra przemysłu, który chciał się ich pozbyć) | ||
| 2008 | ||
| styczeń | wchodzi w życie premierowska ustawa o reformie finansów publicznych, która koryguje m.in. system podatkowy | |
| maj | 21 V | Republika Czeska uznają niepodległość Kosowa; premier deklaruje, że zostaną nawiązane stosunki dyplomatyczne; była to propozycja ministra spraw zagranicznych Karla Schwarzenberga, przeciw głosowali posłowie partii ludowej (ČSL w sojuszu z KDU) |
| czerwiec | 27 VI | wizyta premiera Palestyny; w czasie spotkania Saláma Fajada z premierem Topolánkiem premier Czech podkreślił, że pomoc Palestynie zostanie utrzymana |
| październik | 12 X | Tygodnik „Respekt” ujawnia dowody na to, że Milan Kundera doniósł w 1950 na znajomeg – Miroslava Dvořáčka |
| listopad | 17 XI | zniesie wiz do USA dla obywateli Czech i Litwy |
| grudzień | 5 XII | spotkanie z Europosłami na Hradczanach; Daniel Cohn-Bendit arogancko krytykuje prezydenta Klausa i jego decyzje polityczne, ten komentuje to jako próbę sprowadzenia Czech w Europie do pozycji sprzed 1990 roku |
| 2009 | ||
| styczeń | Republika Czeska obejmuje prezydencję w UE | |
| 21 I | premier Władimir Putin przyjął zaproszenie M. Topolánka. Oficjalna wizyta premiera Federacji Rosyjskiej ma odbyć się w drugiej połowie 2009 roku | |
| 8 I | spotkanie czeskich ministrów z członkami Komisji Europejskiej w sprawie rosyjsko-ukraińskiego konfliktu gazowego oraz konfliktu zbrojnego w Strefie Gazy | |
Załącznik:
Autor publikacji:
INTERMARIUM: