Partie polityczne
|
PARTIA |
POGLĄDY |
GENEZA |
LUDZIE |
POPARCIE |
|
LDS Liberalna |
Partia liberalna, postkomuniści, były komsomoł, za rozdziałem kościoła od państwa, za wstąpieniem do NATO, za gospodarką wolnorynkową i współpracą z CEFTA, za stopniową prywatyzacją |
W 1994 połączyły się dotychczasowa LDS (Liberalna Demokracja Słow.) + DSS (Demokrat. Partia Słow.) + SSS (Socjalistyczna Partia Słow.) + ZESS (Ekologiczna partia) |
Katarina Kresal ( od 2007) Jožef Školc Anton Anderlić |
’08 – 5,2%, 5 |
|
Zares - Nova politika (Zares („Na serio” – Nowa Polityka) |
Centrolewica, partia liberalna, członek Międzynarodówki liberalnej |
Powstała 17.11.2007 w wyniku wystąpienia 6 deputowanych z LDS |
Gregor Golobič |
08’ – 9,4%, 9 |
|
DeSUS Demokraticna Stranka Uspokojencev Slovenije / Demokratyczna Partia Emerytów Słowenii |
Partia postkomunistyczna, powstała by dbać o interesy emerytów w Słowenii, |
Kontynuacja działalności Partii Emerytów powstałej podczas ,,Słoweńskiej Wiosny” |
Karl Erjavec (od 2005r.) |
’08 – 7,47%, 7 |
|
ZLSD Združena Lista Socialnih Demokratov |
Partia jest bezpośrednią sukcesorką byłej rządzącej partii komunistycznej, lewicująca. Opowiada się za rozdziałem kościoła od państwa, z rezerwą odnosili się do wstąpienia Słowenii do NATO i UE |
Powstała w 1992 na mocy umowy koalicyjnej partii postkomunistycznych: SDP Stranka demokratične prenove - Partia Demokratycznej Przemiany (były Związek Komunistów Słowenii), SDU (Socjaldemokratycznego Związku), DS (Delavska stranka - Partia Robotnicza) i DeSUS (Demokratyczna Partia Emerytów) |
Borut Pahor (od 1997) |
’08 (jako SD) – 30,5%, 29 |
|
SD (Socialni demokrati - Partia Socjaldemokratyczna) |
Patrz ZLSD |
Nowa (od 2005) nazwa ZLSD |
Patrz ZLSD |
’08 – 30,5%, 29 |
|
SMS (Stranka mladih Slovenije) – Słoweńska Partia Młodych |
Członek Europejskiej Partii Zielonych, centro-lewica |
Powstała w 2000r. |
Darko Krajnc |
’08 (SLS-SMS) – 5,2%, 5 |
|
SDZ (Slovenska demokratična zveza – Słoweński Związek Demokratyczny) |
|
Powstał 11.01.1989 |
Janez Janša |
1990 – 1992: rząd Peterle |
|
DS (Demokratska stranka - Partia Demokratyczna) |
|
2008 – z LDS |
Mihael Jurak |
1992 – 1993: rząd Drnovšeka I |
|
SDS (Slovenska demokratska stranka - Słoweńska Partia Demokratyczna |
Socjaldemokraci, część narodowych demokratów (NDS), antykomuniści |
Dawny SDZS (Słoweński Związek Socjaldemokratyczny) założony w 1989r. przez France Tomšicia, w 1990r. przemianowana przez Joze Pučnika na SDSS (Socialdemokratsko stranko Slovenije), w 1994r. wchłonęła NDS, w 2003r. przemianowana na SDS |
Janez Janša (od 1993) |
’08 – 29,32%, 28 |
|
SKD Slovenski Krščanski Demokrati /Słoweńscy Chrześcijańscy |
Centro-prawicowa, |
Partia chrześcijańskich demokratów założona w 1989r na fali ,,Słoweńskiej Wiosny” kierowana przez Lojze Peterle |
Lojze Peterle (TW SDV) (1989 – 2000) |
’00 – 9,5%, 9 (SLS/SKD) |
|
SLS Slovenska |
Konserwatyści, partia prawicowa, katolicka. |
Dawny Związek Chłopski (SKZ- Slovenska Kmečka Zveza), założony w 1988r przez Ivana Omana, w 1990 – Partia Ludowa (LS- Ljudska Stranka), w 1992 – Słow.Partia Ludowa (SLS) |
Bojan Srot (od 2007) |
’08 (SLS-SMS)– 5,2%, 5 |
|
NSi (Nova Slovenija - Krščanska ljudska stranka - Nowa Słowenia – Chrześcijańsko-Ludowa Partia ) |
Prawicowa |
Partia powstała w 2002r. z członków SLS i SKD, którzy nie przystąpili do nowego SLS |
Ludmila Novak (od 2008) |
‘04 – 9 / Wybory europ.: 23,57% - 2 z 7 mandatów Słow. |
|
SNS Slovenska Nacionalna Stranka / Słoweńska Partia Narodowa |
Partia eurosceptyczna, socjalistyczno-nacjonalistyczna, przeciwna członkostwu Słowenii w NATO. Opowiadają się przeciwko mniejszościom w Słowenii, za gospodarką rynkową, za rozdziałem kościoła od państwa. Domagali się lepszego traktowania mniejszości słoweńskiej we Włoszech, Austrii i na Węgrzech. Jelinčič żądał zamknięcia granicy z Chorwacją do rozwiązania sporów terytorialnych. Chciał poprawy stosunków z Serbią. Idea Wielkiej Słowenii. Ideologia partii jest skrajnie krytyczna wobec nauki kościoła rzymskokatolickiego. |
Partia powstała w marcu 1991r. |
Zmago Jelinčič Plementi (od 1991) (TW SDV) |
’08 – 5,45%, 5 |
|
ZS Partia Zielonych (Zeleni Slovenije) |
|
Od 1989r. |
Vlado Čuš |
’92 – 5 |
|
Aktywna Słowenia (Aktivna Slovenija) |
|
Utworzona podczas kongresu w 2004 po rozłamie w SMSi w kontekście wyborów do Parlamentu Europejskiego |
Franci Kek |
|
|
Glas žensk Slovenije (Partia Kobiet Słowenii) |
|
|
Monika Piber |
|
Koalicja DEMOS
(Demokratična opozicija Slovenije – Demokratyczna opozycja Słowenii): 1989 – 1992.
SDZ (Słoweński Związek Demokratyczny), SDZS (Socjaldemokratyczny Związek Słowenii), SKD (Słoweńscy Chrześcijańscy demokraci), SKZ-SLS (Związek Chłopski – Partia Ludowa), ZS (Partia Zielonych)
Lider – Jože Pučnik
Wybory 1990: 54%
RZĄDY
1. Lojze PETERLE (16.05.1990 – 14.05.1992)
DEMOS, SDZ, SDSS, SKD, SKZ, LS (Partia Liberalna)
2. Janez Drnovšek I (14.05.1992 – 25.01.1993)
LDS, SDS, DS., ZLSD, SSS (Słoweńska partia Socjalistyczna), ZS
3. Janez Drnovšek II (25.01.1993 – 27.02.1997)
LDS, SKD, SDSS (do 1994), ZLSD (do 1996)
4. Janez Drnovšek III (27.02.1997 – 7.06.2000)
LDS, SLS, DeSUS
5. Andrej Bajuk (7.06.2000 – 30.11.2000)
SDS, SLS/SKD, NSi
6. Janez Drnovšek IV (30.11.2000 – 19.12.2002)
LDS, ZLSD, SLS/SKD, DeSUS
7. Anton Rop (19.12.2002 – 3.12.2004)
LDS, ZLSD, SLS, DeSUS
8. Janez Janša (3.02.2004 – 21.11.2008)
SDS, SLS, NSi, DeSUS
9. Borut Pahor (od 21.11.2008)
SD, LDS, Zares, DeSUS
POLITYCY
JANEZ DRNOVŠEK (1950 – 2008) - LDS
Ur.17.05.1950r w Celje, w Słowenii; doktor nauk ekonomicznych (doktorat "Międzynarodowy Fundusz Walutowy a Jugosławia"). W 1981r. pracował jako doradca ekonomiczny w ambasadzie Słowenii w Kairze. W wieku 32 lat (w 1982r) został dyrektorem wykonawczym filii Ljubljanska Banka w Trbovlje. W 1984 roku został wybrany reprezentantem Słowenii w ówczesnej niższej izbie parlamentu Federacji Jugosławii. W 1989r został wybrany w głosowaniu powszechnym na kandydata Słowenii w wyborach prezydenckich. Od 16.05.1989r do 15.05.1990 pełnił urząd prezydenta Jugosławii. Od 1991r w LDS; przewodniczący LDS (1991 – 2002). W latach 1992-2000 oraz 2000-2002 premier Słowenii. Prezydent Słowenii od 22.12.2002 do 22.12. 2007.
TW SDV (Służba Bezpieczeństwa Państwa), były stały współpracownik - lista Lajovica (patrz na końcu biogramów)
JELKO KACIN - LDS
Ur. 26 listopada 1955 w Celje, Styria. Przewodniczący Liberalnej Demokracji Słowenii od 15 października 2005 do 30 czerwca 2007. Eurodeputowany, w Parlamencie Europejskim przynależy do biura Porozumienia Liberałów i Demokratów na rzecz Europy (ALDE) i jest członkiem parlamentarnej Komisji Spraw Zagranicznych. Jest także wiceprzewodniczącym Komisji Współpracy Parlamentarnej UE-Mołdawia oraz Wspólnej Komisji Współpracy UE-Macedonia. W komisji parlamentarnej odpowiada również za stosunki z Iranem i krajami Europu Południowo-Wschodniej.
ANTON ROP - LDS
Ur. 27 grudnia 1960 w Lublanie, ekonomista, szef LDS (2003-2005), premier Słowenii w latach 2002 - 2004.
JANEZ PODOBNIK - SLS
Ur. w 1959r, w Lublanie; z wykształcenia lekarz; ukończył gimnazjum w Idrji; już w czasie nauki w gimnazjum związał się z kołem "młodych katolickich intelektualistów" kierowanym przez księdza Vinko Kobala; działalność w tym kole miała niewątpliwy wpływ na kształtowanie się poglądów Podobnika; w latach 1978-1984 studiował medycynę w Lublanie; w czasie studiów zetknął się ze "Społecznym Ruchem 2000" i został jego przewodniczącym; po ukończeniu studiów, w latach 1984-1992 pracował jako lekarz w Idrjii; w pierwszych demokratycznych wyborach w 1990r kandydował z ramienia DeMOSu w okręgu Idrjia, z przewagą pokonując przeciwników został wybrany na przewodniczącego okręgu Idrjia; w 1992r z listy SLS wszedł do Parlamentu; w lokalnych wyborach w 1994r zdobył 76% głosów i został wybrany burmistrzem obwodu Cerkno; w wyborach w 1996r ponownie wybrany na posła do parlamentu, od 3.12.1996r do 10.11.2000r. przewodniczący Parlamentu Słowenii. Minister Środowiska i Gospodarki Przestrzennej w rządzie J.Janšy (2004-2008).
MARJAN PODOBNIK - SLS
Młodszy brat Janeza Podobnika, ur. w 1961r, pochodzi z rodziny chłopskiej, z północno-wschodniej części Słowenii, w Cerknji. W 1992 r. zastąpił na stanowisku przewodniczącego Związku Chłopskiego swego szwagra - Ivana Omana, zmienił nazwę Związku na Słoweńska Partia Ludowa (SLS), był jej przewodniczącym w latach 1992-2000, w rządzie J. Drnovšeka pełnił funkcję vice -premiera. W 2007r. założył ruch „25 czerwca” (Zavod 25. junij).
JANEZ JANŠA - SDS
Ur. 17.09.1958r w Lublanie; w 1982r ukończył Wydział Socjologii, Nauk Politycznych i Dziennikarstwa na Uniwersytecie w Lublanie, od 1982r związany był ze Związkiem Socjalistycznej Młodzieży Słoweńskiej (ZSMS), pod koniec lat 80-tych rozpoczął współpracę z tygodnikiem Mladina, w 1988r aresztowany wraz z dwoma innymi dziennikarzami w związku z tzw. „sprawą Mladiny”; wstąpił do kierowanego przez France Tomśićia Związku Socjaldemokratycznego - później Partia Socjaldemokratów Słowenii; po ustąpieniu Joże Pučnika, w 1993r. został przewodniczącym SDS; w 1990r w pierwszym postkomunistycznym rządzie Słowenii został Ministrem Obrony; w 1993r z jego inicjatywy powstał Związek Weteranów wojny 1990/91r; w 1994r miał miejsce konflikt między nim a prezydentem Słowenii, Milanem Kučanem w związku ze sprawą handlu bronią dla Bośniackich Muzułmanów; wobec niekorzystnego dla siebie wyniku głosowania w parlamencie "votum nieufności" (49 # 39) został odwołany ze stanowiska ministra obrony, w 1995r został wybrany ponownie przewodniczącym SDS a w 1996 ponownie wybrany posłem do parlamentu; od stycznia 1997r do lipca 1998r był przewodniczącym słoweńskiej parlamentarnej delegacji w NAA; autor książek Premiki (1992 ), Okopi (1994), 7 let pozneje ( 1995 ), 8 let pozneje ( 1996 ), Na svoji strani ( 1998 ). Od 2004 do 2008 premier Słowenii.
JOŻE PUČNIK (9.03.1932 – 11.01.2003) - SDS
Ur. w 1932r. w Ćreśnejevicu, w 1958 roku ukończył wydział filozofii na Uniwersytecie w Lublanie, za udział w pracach komitetu Revija` 57 aresztowany i skazany na 9 lat więzienia, wyrok został zmniejszony do 7 lat na podstawie amnestii z 1961r, po 5 latach zostaje zwolniony; bierze udział w redagowaniu pisma Perspekive za co w 1963r zostaje ponownie aresztowany za "szerzenie propagandy", zostaje zwolniony w 1966r; jesienią tego roku wyjeżdża do Niemiec, gdzie otrzymuje azyl polityczny, w 1971r uzyskuje tytuł doktora na Uniwersytecie w Hamburgu, wykłada socjologię na Uniwersytecie w Luneburgu. W latach 80-tych zaangażowany w pracę czasopisma Nova revija, jest współautorem słynnego Nr 57, który zamieścił słoweński program narodowy;
Współpracował z F. Tomśiciem przy przygotowaniu kongresu założycielskiego SDS;
od 1989r do 1993r przewodniczący SDS, jeden z inicjatorów powstania DEMOSu; którego przewodniczącym był od 1989r do 1991r (do rozwiązania koalicji DEMOSu).
LOJZE PETERLE – SKD - NSi
Ur.5.07.1948r w Ćuźni, ukończył Wydział Filozofii i na Uniwersytecie w Lublanie, ekonomię na Wydziale Ekonomicznym, przez 15 lat był działaczem Ruchu 2000, w marcu 1989r założył Ruch Chrześcijańskich Demokratów, który latem 1989r przekształcił się w Partię Słoweńskich Chrześcijańskich Demokratów, był przewodniczącym tej partii (1990-2000), w latach 1990-1992 pełnił funkcję premiera w rządzie, który wyłonił się po wyborach w 1990r., w nowym rządzie J. Drnovšeka do 1994r pełnił funkcję ministra spraw zagranicznych, w 1993r został wybrany na wiceprzewodniczącego Europejskiego Unii Chrześcijańskich Demokratów ( EUCD ), od 1996r był przewodniczącym komisji parlamentarnej odpowiedzialnej za integrację z Unią Europejską. Od czerwca do listopada 2000 minister spraw zagranicznych w rządzie Andreja Bajuka. W 2004 został wybrany do Parlamentu Europejskiego, jest członkiem Europejskiej Partii Ludowej.
TW SDV (lista Lajovica) – źródło informacji w Kościele katolickim.
IGOR BAVČAR
Ur. w 1955r, skończył socjologię, na początku lat 80-tych członek Związku Socjalistycznej Młodzieży Słoweńskiej, brał aktywny udział w wydarzeniach "Słoweńskiej Wiosny" w 1988r, tworząc wówczas Komitet Obrony Praw Człowieka, w rządzie Lojze Peterle pełnił funkcję ministra spraw wewnętrznych (1990 – 1993), dowodził wojskiem Słowenii w wojnie 1991r.
TW SDV (były stały rejestrowany współpracownik SDV, funkcjonariusz i członek rezerwy SDV, specjalne źródło (rezydent) SDV
(lista Lajovica)
BORUT PAHOR – ZLSD - SD
Ur. 2.11.1963r w miejscowości Postojna, z wykształcenia politolog, specjalista w dziedzinie stosunków międzynarodowych – dyplom na FSPN w 1987r, po ukończeniu studiów aktywnie zaangażował się w działalność Związku Komunistów z jego ”liberalnym” (kučanowskim) skrzydłem, które opowiadało się za politycznym pluralizmem i za „słoweńskim narodowym programem’’; w latach 1992 - 2004 był posłem z listy ZLSD, był przedstawicielem słoweńskiej delegacji w Radzie Europy, w latach 2000 – 2004 przewodniczący Zgromadzenia Narodowego. W latach 1993-1997 był członkiem Zgromadzenia Unii Zachodnioeuropejskiej, w latach 1995-1996 - członkiem Komitetu Wykonawczego Unii Międzyparlamentarnej, a w latach 1993-2000 - przewodniczącym delegacji słoweńskiej w Zgromadzeniu Parlamentarnym Rady Europy. W latach 2004 - 2008 Pahor był członkiem Parlamentu Europejskiego. W PE należał do Partii Europejskich Socjalistów. Zasiadał w Komitecie Kontroli Budżetowej oraz Komitecie Spraw Konstytucyjnych PE. Był także wiceprzewodniczącym Wspólnej Komisji Parlamentarnej UE-Chorwacja. Od 7.11.2008 – premier Słowenii.
DIMITRIJ RUPEL – SDZ – DS – LDS - SDS
Ur. 7.04.1946 w Lublanie, socjolog, polityk, dyplomata i pisarz. Doradca Boruta Pahora ds. polityki zagranicznej. Jeden z założycieli SDZ (Slovenska demokratična zveza – Słoweński Demokratyczny Związek, 1989), który w 1991r. przekształcił się w Partię Demokratyczną (Demokratska stranka – Partia Demokratyczna). Pierwszy minister Spraw Zagranicznych niezależnej Słowenii (1990 – 1993) w rządzie Peterle, a potem Drnovšeka I. W latach 1994 – 1997 burmistrz miasta Lublana, 1997 - 2000 ambasador W USA. 2000 – 2004 Minister Spraw Zagranicznych w rządach Bajuka, Drnovšeka IV i Ropa. Po rozłamie w Partii Demokratycznej w 1994 przeszedł do postkomunistów z LDS, a w 2004r. przeszedł z LDS do SDS Janšy i został ministrem spraw zagranicznych 2004 – 2008. W 2005r. prezydent OECD (Organizacja współpracy Gospodarczej i Rozwoju).
MILAN KUČAN – SDP (Partia Demokratycznych Reform) - ZLSD
Ur. 14.01.1941. Ukończył prawo w Lublanie. Od 1968r. – przewodniczący Związku Młodzieży Słowenii, prawnik, szef KPS (połowa kwietnia 1986 –1989), przewodniczący Prezydium Słowenii (10.05.1990 – 22.12.1992), przewodniczący SDP (1990 – 1993). Prezydent Słowenii (22.12.1992 – 22.12.2002).
Agent KOS (Służba Kontrwywiadu) /SDV (lista Lajovica)
FRANCE BUČAR (SDZ)
Jeden z autorów Nr 57 „Nowej Reviji” („Przyczynki do słoweńskiego programu narodowego”), jeden z założycieli Komitetu Obrony Janeza Janšy (później Komitet Obrony Praw Człowieka), później w kierownictwie DEMOSu,
Specjalny współpracownik SDV (lista Lajovica)
CIRIL RIBIČIČ (ZLSD-SD)
Syn Mitji Ribičicia (m.in szef UDBA Słowenii). Profesor prawa na uniwersztecie Lublańskim, w 1989-1992 przewodniczący Prezydium ZKS
TW SDV (lista Lajovica) – były stały współpracownik
FRANCE ZAGOŽEN (SDZ - SLS)
Specjalny współpracownik SDV (lista Lajovica)
ZMAGO JELINČIČ PLEMENTI- SNS
Ur. 7.01.1948r. w Mariborze, ukończył farmację w Lublanie (podczas studiów tańczył w Teatrze Narodowym Opery i Baletu), nacjonalista, były agent Jugosłowiańskiego wywiadu wojskowego (?). W 1991 założył SNS, której przewodniczy do dziś. W 2002r. i 2007r. kandydował na prezydenta Słowenii.
TW SDV (lista Lajovica)
ANDREJ BAJUK - NSi
Ur. 18 października 1943 roku w Lublanie, biznesmen, Po 1945 z rodziną na emigracji w Argentynie Ekonomista z wykształcenia (Argentyna, USA). Pracował dla Banku Światowego, Amerykańskiego Banku Rozwoju (Inter-American Development Bank. Od sierpnia 1994 był delegatem IDB w Europie, z siedzibą w Paryżu. Od drugiej połowy 1999 roku w Słowenii, był ważną figurą słoweńskiej polityki, gdzie m. in. prowadził rozmowy na temat koalicji SLS i SKD, co mu się w pełni udało, potem utworzył własną partię (Nowa Słowenia) z członków SLS i SKD, którzy nie przystąpili do nowego SLS. Od 3.05 do 16.11 2000 był premierem Słowenii.
DANILO TÜRK - Zares
Ur. 1952r. – prawnik, dyplomata, profesor prawa międzynarodowego na uniwersytecie w Lublanie (ukończył go w 1975r.), dużo zajmował się kwestiami praw człowieka, mniejszości. W latach 1992-2000 ambasador Słowenii w ONZ, w latach 2000-2005 zastępca gen.sek. (Kofi Annen). Od 23.12.2007 – prezydent Słowenii.
JOŻE GLOBAĆNIK (1923-2007). Przewodniczący DeSUS (1994 – 1990)
KARL VIKTOR ERJAVEC - DeSUS
Ur. 21.06.1960. W 1985r. ukończył prawo w Lublanie. Od 2005r. przewodniczący DeSUS
DUŠAN LAJOVIC
Ur.26.01.1925r. w Lublanie. Polityk, dyplomata. 17 kwietnia 2003 r. opublikował 100 tys. kart Centralnej Ewidencji Alfabetycznej byłego MSW Słowenii, m.in. wykaz agentów SDV z datami urodzenia, imiona rodziców, datą rekrutacji i numerem klasyfikacyjnym, na www.udba.net, ale słoweńska służba SOVAnatychmiast zablokowała stronę. Lista Lajovica
Autorzy: Aneta Piątek, rocznik I – Olga Rachajewa, rocznik X