Ostatni spis ludności na Słowacji został przeprowadzony w 2001 roku w oparciu o dwa istotne kryteria: narodowości i języka ojczystego. Dla potrzeb omawianego spisu ludności kryterium narodowości rozumiano - jako przynależność obywatela Republiki Słowacji do określonego narodu lub grupy etnicznej. Obywatele sami decydowali do jakiej grupy narodowej lub etnicznej przynależą, natomiast w przypadku dzieci do lat 15 decydowała narodowość ich rodziców.
W porównaniu do wyników spisu ludności z roku 1991, w 2001 roku pojawiły się interesujące różnice wynikające z wpływów różnorodnych czynników politycznych, społecznych, historycznych, kulturowych, jakie silnie oddziaływają na sytuację w społeczeństwie i rodzinie. Nie bez znaczenia pozostaje także upływ czasu i fakt, iż obywatele sami podejmują subiektywne decyzje dotyczące ich przynależności do określonej grupy etnicznej czy narodowej. Do najważniejszych różnic zaliczyć należy następujące wnioski płynące ze spisu ludności z 2001 roku: 

• w 2001 roku na Słowacji 85,8 % obywateli zgłosiło narodowość słowacką, 9,7% obywateli uznało się za Węgrów, 1,7% za Romów i jedynie 0,8% obywateli zadeklarowało narodowość czeską.
• w porównaniu z 1991 rokiem nieznacznie wzrosła liczba obywateli uznających swoją słowacką narodowość, z 85,7% do 85,8%, oraz obywateli deklarujących się jako Romowie, z 1,4% do 1,7%.
• spadł natomiast odsetek ludności pochodzenia węgierskiego z 10,8% do 9,7%.
• najwyraźniej natomiast zwiększył się odsetek ludności, która  nie określiła swojej narodowości, z 0,2% w roku 1991, aż do 1% w 2001 roku.

 
Kryterium języka ojczystego na potrzeby prezentowanego spisu ludności zdefiniowane zostało jako – język, w którym najczęściej rozmawiali z obywatelem jego rodzice w trakcie dzieciństwa. Również w tym przypadku można zaobserwować interesujące równice w porównaniu z wynikami spisu z 1991 roku:

• w 2001 roku język słowacki jako ojczysty zadeklarowało 83,9% obywateli, podczas gdy w 1991 roku było to 84,3% obywateli.
• odsetek ludności z językiem węgierskim deklarowanym jako ojczysty spadł z 11,5% w roku 1991 do 10,7% w 2001 roku.
• wzrósł odsetek ludności deklarującej język romski jako ojczysty z 1,5% w roku 1991 do 1,8% w roku 2001.
• podobnie podniósł się odsetek ludności, która nie określiła swojego ojczystego języka z 0,2% w roku 1991 do 1,2% w 2001 roku.

 
W Tabeli Nr I przedstawiona została struktura obywateli Republiki Słowacji w procentowym porównaniu z 1991 roku i 2001 roku w oparciu o kryterium języka ojczystego. W Tabeli Nr II ta sama struktura przedstawiona została z uwzględnieniem kryterium narodowości. Natomiast, w Tabeli Nr III zaprezentowane zostały wyniki spisu ludności Republiki Słowacji z 2001 roku, z uwzględnieniem obydwu omawianych wcześniej kryteriów oraz, podobnie jak we wcześniejszych Tabelach, z uwzględnieniem podziału na kobiety i mężczyzn.

Tabela Nr I.

Tabela Nr II.

Tabela Nr III.

Dane w oparciu o spis ludności Republiki Słowacji z 2001 roku ze Słowackiego Urzędu Statystycznego.
www.statistics.sk/webdata/slov/scitanie/namj.htm
 
Opracował - Mikołaj Falkowski.