Kosowo - panorama polityczna (do 2013)
Republika e Kosovës (Republika Kosowa)
Liczba ludności (2007): ok. 2 100 000
Prezydent (od 2007, kadencja: 5 lat): Atifete Jahjada (od 07.04.2011)
Premier (od 2006, kadencja parlamentu: 4 lata): Hashim Thaçi (Demokratyczna Partia Kosowa)
|
Partia |
Siła
|
Geneza
|
Ludzie
|
Program
|
| Partia Demokratike e Kosovës (PDK) Demokratyczna Partia Kosowa |
•2001: 25,7% (26) •2004: 28,9%, (30) •2007: 34,3%, (37) •2010: 32,11% (34) |
Powstała w 1999 jako polityczne ramię UÇK po wyjściu Thaçiego z LPK. |
Hashim Thaçi (1999) Bajram Rexhepi |
Separatyści albańscy, walczący o niepodległość Kosowa. Strategicznym celem jest zjednoczenie z Albanią. Finansuje swoją działalność poprzez przemyt narkotyków i papierosów, haraczy. |
| Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK) Demokratyczna Liga Kosowa |
Wybory parlamentarne •2001: 45,7% (47) •2004: 45,4% (47, z tego 7 LDD) •2007: 22,6% (25) •2010: 24,69% (27) |
Powstała w 1989, zaplecze stanowiło Stowarzyszenie Pisarzy z I. Rugovą na czele. W 1991 przyjęła program niepodległościowy. Najpoważniejszy konkurent Armii Wyzwolenia Kosowa (UÇK ). | Fatmir Sejdiu (obecny prezydent) Ibrahim Rugova (1989-2006) Kolё Berisha Bujar Bukoshi Edita Tahiri Rexhep Qosja |
Centryści. Posiada poparcie przywódców rodów i szejków. |
| Aleanca Kosova e Re (AKR) Sojusz Nowe Kosowo |
•2007: 12,3% (13) •2010: 7.29% (8) |
Założona w 2006 przez B. Pacolli, właściciela koncernu budowlanego Mabetex, co zapewnia jej finansowanie. | Behgjet Pacolli | Integracja z UE i NATO, liberalizm gospodarczy |
| Lidhja Demokratike e Dardanisë–Partia Shqiptare Demokristane e Kosovës ( LDD - PSHDK ) Demokratyczna Liga Dardanii - Chrześcijańsko-Demokratyczna Albańska Partia Kosowa |
•2007: 10,0% (11) LDD: •po odejściu od LDK – 7 •2010: 2,14% (0) PSHDK: •2001: 1,0% (1) •2004: 1,8% (2) |
LDD (Dardania - dawna nazwa Kosowa). Założona 2007 przez byłego marszałka parlamentu, Nexhata Daci, który opuścił LDK. PSHDK: Powstała w 1990. W 2000 czasowo weszła do AAK. |
LDD: Lulzim Zeneli (sekratarz generalny) Nexhat Daci PSHDK: Mark Krasniqi Simon Augustini |
LDD: centroprawicowa, tradycja polityczna Ibrahima Rugovy PSHDK: chadecy, Program podobny do LDK. |
| Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës (AAK) Sojusz na rzecz przyszłości Kosowa |
•2001: 7,8% (8) •2004: 8,4% (9) •2007: 9,6% (10) •2010: 11,04% (12) |
Założona w 2001 przed wyborami lokalnymi jako sojusz kilku mikro-partii. | Ramush Haradinaj Ahmet Isufi Naim Maloku Bajram Kosumi |
Centroprawicowa |
| Partia Reformiste ORA (PRO) Partia Reformatorska ORA |
•2004: 6,2% (7) •2007: 4,1% (0) •2010- brak wyniku |
Założona latem 2004 jako patia pod nazwę Obywatelska Lista ORA (Lista Qytetare ORA). | Veton Surroi Nazmi Jashari Ylbe Hysa |
Centrolewicowa |
| Vetëvendosje Samostanowienie |
•2010- 12,69% (14)- pierwsze wybory | Powstała w 2004 na bazie ruchu politycznego- sprzeciw wobec zaangażowania wspólnoty międzynarodowej w sprawy Kosowa | Albin Kurti | Nacjonalistyczna i radykalna |
| Partia fryma e re fer (Partia Nowego Ducha) |
brak | Założona w październiku 2010 przez Shpend Ahmeti oraz Ilir Deda; w 31.03.2011 włączyła się do Vetevendosje | Shpend Ahmeti, Ilir Deda | centrolewicowa |
Partie mniejszości narodowych/etnicznych*
|
Nazwa partii
|
Siła | Ludzie | Reprezentowana mniejszość |
|
Kosova Demokratik Türk Partisi (KDTP )
Demokratyczna Turecka Partia Kosowa
|
•2001: (3) •2004: (3) •2007: (3) •2010: 1,22% (1) |
Mahir Yağcilar Ercan Spat Müfera Şinik |
Turcy |
|
Partia Demokratike e Ashkanlive të Kosovës (PDAK)
Partia Demokratyczna Aszkali Kosowa
|
•2004: (1) •2007: (3) •2010: 0,41% (1) |
Danush Ademi Etem Arifi Hafize Hajdini |
Aszkali |
|
Iniciativa e re Demokrarike e Kosovës (IRDK)
Nowa Inicjatywa Demokratyczna Kosowa
|
•2004: (2) •2007: (1) •2010: 0,24% (1) |
Egipcjanie | |
| Partia Rome e Bashkuar e Kosovës (PRBK)
Zjednoczona Partia Romów Kosowa
|
•2004: (1) •2007: (1) •2010: 0,1% (1) |
Zylfi Merxha | Romowie |
|
Stranka Demokratske Akcije (SDA)
Partia Akjci Demokratycznej
|
•2004: (1) •2007: (2) •2010: 0,23% (1) |
Vezira Emruš Numan Balić |
Bośniacy |
|
Koalicija Vakat
|
•2001: (4) •2004: (3) •2007: (3) •2010: 0,76% (1) |
Džezair Murati Sadik Idrizi Špresa Murati |
Bośniacy |
|
Građanska Inicijativa Gore (GIG)
Obywatelska Inicjatywa Gory
|
•2004: (2) •2007: (1) •2010: 0,11% (1) |
Murselj Halili | Gorani |
|
Samostalna Liberalna Stranka (SLS)
Niezależna Partia Liberalna
|
•2007: (4) •2010: 2,05% (2) |
Bojan Stojanović Slobodan Petrović |
Serbowie |
|
Srpska Demokratska Stranka Kosova i Metohije (SDSKIM)
Serbska partia demokratyczna Kosowo i Metohii
|
•2007: (2) •2010: 0,14% (1) |
Slaviša Petković Vladimir Todorović |
Serbowie |
|
Srpska Narodna Stranka (SNS)
Partia Narodu Serbskiego
|
•2007: (1) •2010: 0,11% (0) |
Mihailo Šćepanović | Serbowie |
|
Nova Demokratija (ND)
Nowa Demokracja
|
•2007: (1) | Branislav Grbić | Serbowie |
|
Srpska Kosovsko Metohijska Stranka (SKMS)
Serbska Partia Kosowo i Metohii
|
•2007: (1) •2010: 0,07% (0) |
Dragiša Mirić | Serbowie |
|
Savez Nezavisnih Socijaldemokrata Kosova i Metohije (SNSKM)
Sojusz Niezależnych Socjaldemokratów Kosowa i Metohii
|
•2007: (1) •2010: 0,07% (0) |
Serbowie |
* Zgodnie z art. 64 pkt 2 Konstytucji Republiki Kosowa (weszła w życie 15 czerwca 2008 r.), spośród 120 miejsc w Zgromadzeniu Kosowa 20 zarezerwowanych jest dla przedstawicieli społeczności mniejszościowych, w tym 10 dla Serbów i 10 dla pozostałych mniejszości: 1 dla Romów, 1 dla Aszkali, 1 dla Egipcjan, 1 dodatkowe dla ugrupowania reprezentującego interesy Romów, Egipcjan lub Aszkali, 3 dla Bośniaków, 2 dla Turków i 1 dla Goran.
Wybory parlamentarne 2001
| Partie | % | Mandaty | Mandaty mniejszościowe |
| LDK - Demokratyczna Liga Kosowa (Lidhja Demokratike e Kosovës) | 45,65 | 47 | - |
| PDK - Demokratyczna Partia Kosowa (Partia Demokratike e Kosovës) | 25,7 | 26 | - |
| Koalicja „Powrót” (Koalicija "Povratak") | 11,34 | 12 | +10 |
| AAK - Sojusz na rzecz przyszłości Kosowa (Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës) | 7,83 | 8 | - |
| Koalicija Vakat | 1,15 | 2 | +2 |
| LKCK - Narodowy Ruch na rzecz Wyzwolenia Kosowa (Lëvizja Kombëtare për Çlirimin e Kosovës) | 0,14 | 1 | - |
| KDTP - Demokratyczna Turecka Partia Kosowa (Kosova Demokratik Türk Partisi) | 1,14 | 1 | +2 |
| PDShK – Demokratyczna Albańska Partia Kosowa (Partia Demokratike Shqiptare e Kosovës) | 1,11 | 1 | - |
| PD - Partia Sprawiedliwości (Partia e Drejtësisë) | 0,98 | 1 | - |
| LPK - Ludowy Ruch Kosowa (Lëvizja Popullore e Kosovës) | 0,56 | 1 | - |
| IRDK - Nowa Inicjatywa Demokratyczna Kosowa (Iniciativa e re Demokrarike e Kosovës) | 0,5 | 0 | +2 |
| PDAK - Partia Demokratyczna Aszkali Kosowa (Partia Demokratike e Ashkanlive të Kosovës) | 0,43 | 0 | +2 |
| SDA - Stranka Demokratske Akcije (Partia Akjci Demokratycznej) | 0,37 | 0 | +1 |
| PRBK - Zjednoczona Partia Romów Kosowa (Partia Rome e Bashkuar e Kosovës) | 0,34 | 0 | +1 |
| 100.0 | 100 | +20 |
http://www.b92.net/specijal/kosovo-izbori/
Wybory parlamentarne 24.10.2004
| Partie | Głosy | % | Mandaty | ||
| Lista główna | Serbowie | Mniejszości | |||
| LDK - Demokratyczna Liga Kosowa (Lidhja Demokratike e Kosovës) | 313 437 | 45,42 | 47 | — | — |
| PDK - Demokratyczna Partia Kosowa (Partia Demokratike e Kosovës) | 199 112 | 28,85 | 30 | — | — |
| AAK - Sojusz na rzecz przyszłości Kosowa (Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës) | 57 931 | 8,39 | 9 | — | — |
| PRO – Partia Reformatorska ORA (Partia Reformiste ORA) | 43 017 | 6,23 | 7 | — | — |
| PShDKK – Chrześcijańsko-Demokratyczna Albańska Partia Kosowa (Partia Shqiptare Demokristane e Kosovës) | 12 427 | 1,8 | 2 | — | — |
| KDTP - Demokratyczna Turecka Partia Kosowa (Kosova Demokratik Türk Partisi) | 8,353 | 1,21 | 1 | — | 2 |
| PD - Partia Sprawiedliwości (Partia e Drejtësisë) | 7 013 | 1,02 | 1 | — | — |
| Koalicija Vakat | 4 972 | 0,72 | 1 | — | 2 |
| LPK – Ludowy Ruch Kosowa (Lëvizja Popullore e Kosovës) | 4 526 | 0,66 | 1 | — | — |
| PLK – Liberalna Partia Kosowa (Partia Liberale e Kosovës) | 3 542 | 0,51 | 1 | — | — |
| IRDK - Nowa Inicjatywa Demokratyczna Kosowa (Iniciativa e re Demokrarike e Kosovës) | 2 658 | 0,39 | — | — | 2 |
| PDAK - Partia Demokratyczna Aszkali Kosowa (Partia Demokratike e Ashkanlive të Kosovës) | 2 555 | 0,37 | — | — | 1 |
| SDA - Stranka Demokratske Akcije (Partia Akjci Demokratycznej) | 2 520 | 0,37 | — | — | 1 |
| SLKM – Serbska Lista Kosowa i Metochii (Srpska lista za Kosovo i Metohiju) | 1 414 | 0,2 | — | 8 | — |
| GIG - Obywatelska Inicjatywa Gory (Građanska Inicijativa Gore) | 1 358 | 0,2 | — | — | 1 |
| PRBK - Zjednoczona Partia Romów Kosowa (Partia Rome e Bashkuar e Kosovës) | 1 049 | 0,15 | — | — | 1 |
| GIS – Obywatelska Inicjatywa Serbii (Građanska Inicijativa Srbija) | 369 | 0,05 | — | 2 | — |
| Suma (frekwencja 49.52%) | ok.670 000 | 100,0 | 100 | 10 | 10 |
Wybory parlamentarne 13.12.2007*
| Partie | Głosy | % | Mandaty | ||
| Lista główna | Serbowie | Mniejszości | |||
| PDK - Demokratyczna Partia Kosowa (Partia Demokratike e Kosovës) | 196 207 | 34,3 | 37 | — | — |
| LDK - Demokratyczna Liga Kosowa (Lidhja Demokratike e Kosovës) | 129 410 | 22,6 | 25 | — | — |
| AKR - Sojusz Nowe Kosowo (Aleanca Kosova e Re) | 70 165 | 12,3 | 13 | — | — |
| LDD-PShDKK - Demokratyczna Liga Dardanii – Chrześcijańsko-Demokratyczna Albańska Partia Kosowa (Lidhja Demokratike e Dardanisë–Partia Shqiptare Demokristane e Kosovës) | 57 002 | 10,0 | 11 | — | — |
| AAK - Sojusz na rzecz przyszłości Kosowa (Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës) | 54 611 | 9,6 | 10 | — | — |
| PRO – Partia Reformatorska ORA (Partia Reformiste ORA) | 23 722 | 4,1 | 0 | — | — |
| PD - Partia Sprawiedliwości (Partia e Drejtësisë) | 9 890 | 1,7 | 0 | — | — |
| Others (including minorities' parties who won seats) | 30 760 | 5,4 | * | * | * |
| KDTP - Demokratyczna Turecka Partia Kosowa (Kosova Demokratik Türk Partisi) | 1 | — | 2 | ||
| PDAK - Partia Demokratyczna Aszkali Kosowa (Partia Demokratike e Ashkanlive të Kosovës) | 1 | — | 2 | ||
| Koalicija Vakat | 1 | — | 2 | ||
| SLS - Niezależna Partia Liberalna (Samostalna Liberalna Stranka) | — | 3 | — | ||
| SDSKM – Serbska Demokratyczna Partia Kosowa i Metochii (Srpska Demokratska Stranka Kosova i Metohije) | — | 3 | — | ||
| SDA - Stranka Demokratske Akcije (Partia Akjci Demokratycznej) | 1 | — | 1 | ||
| SNS – Serbska Partia Narodowa (Srpska Narodna Stranka) | — | 1 | — | ||
| ND – Nowa Demokracja (Nova Demokratija) | — | 1 | — | ||
| GIG - Obywatelska Inicjatywa Gory (Građanska Inicijativa Gore) | — | — | 1 | ||
| SKMS - Serbska Partia Kosowo i Metohii (Srpska Kosovsko Metohijska Stranka) | — | 1 | — | ||
| IRDK - Nowa Inicjatywa Demokratyczna Kosowa (Iniciativa e re Demokrarike e Kosovës) | — | — | 1 | ||
| SNSKM - Sojusz Niezależnych Socjal-Demokratów Kosowa i Metohii (Savez Nezavisnih Socijaldemokrata Kosova i Metohije) | — | 1 | — | ||
| PRBK - Zjednoczona Partia Romów Kosowa (Partia Rome e Bashkuar e Kosovës) | — | — | 1 | ||
| Total (turnout 40.10%) | 628 630 | 100,0 | 100 | 10 | 10 |
* Mieszkańcy Kosowa wybierali 100 ze 120 członków Zgromadzenia Kosowa. Pozostałe mandaty to były miejsca zarezerwowane dla mniejszości narodowych. Większość Serbów zamieszkujących Kosowo zbojkotowało ich na wezwanie Belgradu. W tym czasie odbyły się także wybory władz municypalnych.
| Wybory parlamentarne 2010 | ||||
| partie |
% |
mandaty |
mandaty mniejszościowe | |
| Serbowie | inne | |||
| Demokratyczna Partia Kosowa PDK | 32,11% | 34 | - | - |
| Demokratyczna Liga Kosowa LDK | 24,69% | 27 | - | - |
| Vetëvendosje | 12,69% | 14 | - | - |
| Sojusz na rzecz przyszłości Kosowa AAK | 11,04% | 12 | - | - |
| Sojusz na rzecz nowego Kosowa AKR | 7,29% | 8 | - | - |
| Partia Fryma e Re- Partia Nowego Ducha FER | 2,17% | - | - | - |
| Demokratyczna Liga Dardanii LDD | 2,14% | - | - | - |
| Niezależna Partia Liberalna SLS | 2,05% | 2 | 6 | - |
| Demokratyczna Turecka Partia Kosowa KDTP | 1,22% | 1 | - | 2 |
| Zjednoczona Serbska Lista JSP ogólna serbska lista 56 kandydatów partii rządzących i opozycyjnych Belgradu |
0,86% | 1 | 3 | - |
| Koalicija Vakat | 0,76% | 1 | - | 1 |
| Partia Demokratyczna Aszkali Kosowa PDAK | 0,41% | - | - | 1 |
| Nova Demokratska Stranka | 0,35% | - | - | 1 |
| Bośniacka Partia Demokratycznej Akcji Kosowa BSDAK | 0,26% | - | - | 1 |
| Nowa Inicjatywa Demokratyczna Kosowa IRDK | 0,24% | - | - | 1 |
| Partia Akcji Demokratycznej SDA | 0,23% | - | - | - |
| Partia Ashkali dla Integracji PAI | 0,2% | - | - | 1 |
| Unia Kosowskich Turków KTB | 0,2% | - | - | - |
| Liga Egipcjan Kosowa LEK | 0,14% | - | - | - |
| Serbska Partia Demokratyczna Kosowa i Metohiji SDSKM | 0,14% | - | 1 | - |
| Serbska Partia Socjaldemokratyczna SSDS | 0,12% | - | - | - |
| Obywatelska Inicjatywa Gory GIG | 0,11% | - | - | 1 |
| Czarnogórska Partia Demokratyczna CDS | 0,11% | - | - | - |
| Partia Narodu Serbskiego SNS | 0,11% | - | - | - |
| Zjednoczona Partia Romów w Kosowie PRBK | 0,1% | - | - | 1 |
| Socjaldemokratyczna Partia Gory SSG | 0,09% | - | - | - |
| Serbska Partia Kosowo i Metohija SKMS | 0,07% | - | - | - |
| Sojusz Niezależnych Socjaldemokratów Kosowa i Metohiji SNSKM | 0,07% | - | - | - |
| Obywatelska Inicjatywa Narodowego Skrzydła | 0,03% | - | - | - |
| Partie | 2001 | 2004 | 2007 | 2010 | |||||||||||||||||||||||||
| % | Man- daty |
Mniej-szości | % | Lista główna | Serbo-wie | Mniej-szości | % | Lista główna | Serbo-wie | Mniej-szości | % | Lista głowna | Ser- bo- wie |
Mnie-jszo ści |
|||||||||||||||
| LDK | 45,65 | 47 | - | 45,42 | 47 | - | - | 22,6 | 25 | - | - | 24,69 | 27 | - | - | ||||||||||||||
| PDK | 25,7 | 26 | - | 28,85 | 30 | - | - | 34,3 | 37 | - | - | 32,11 | 34 | - | - | ||||||||||||||
| Povratak | 11,34 | 12 | +10 | ||||||||||||||||||||||||||
| AKR | 12,3 | 13 | - | - | 7,29 | 8 | - | - | |||||||||||||||||||||
| AAK | 7,83 | 8 | - | 8,39 | 9 | - | - | 9,6 | 10 | - | - | 11,04 | 12 | - | - | ||||||||||||||
| PRO | 6,23 | 7 | - | - | 4,1 | 0 | - | - | - | - | - | - | |||||||||||||||||
| Vakat | 1,15 | 2 | +2 | 0,72 | 1 | - | 2 | 1 | - | 2 | 0,76 | - | - | 1 | |||||||||||||||
| LKCK | 0,14 | 1 | - | ||||||||||||||||||||||||||
| KDTP | 1,14 | 1 | +2 | 1,21 | 1 | - | 2 | 1 | - | 2 | 1,22 | - | - | 1 | |||||||||||||||
| PDShK | 1,11 | 1 | - | ||||||||||||||||||||||||||
| PShDKK | 1,8 | 2 | - | - | |||||||||||||||||||||||||
| LDD-PShDKK | 10,0 | 11 | - | - | 2,14 LDD | - | - | - | |||||||||||||||||||||
| PD | 0,98 | 1 | - | 1,02 | 1 | - | - | 1,7 | 0 | - | - | ||||||||||||||||||
| LPK | 0,56 | 1 | - | 0,66 | 1 | - | - | ||||||||||||||||||||||
| IRDK | 0,5 | - | +2 | 0,39 | - | - | 2 | - | - | 1 | 0,24 | - | - | 1 | |||||||||||||||
| PDAK | 0,43 | - | +2 | 0,37 | - | - | 1 | 1 | - | 2 | 0,41 | - | - | 1 | |||||||||||||||
| SDA | 0,37 | - | +1 | 0,37 | - | - | 1 | 1 | - | 1 | 0,23 | - | - | 1 | |||||||||||||||
| PRBK | 0,34 | - | +1 | 0,15 | - | - | 1 | - | - | 1 | 0,1 | - | - | 1 | |||||||||||||||
| PLK | 0,51 | 1 | - | - | |||||||||||||||||||||||||
| SLKM | 0,2 | - | 8 | - | |||||||||||||||||||||||||
| GIG | 0,2 | - | - | 1 | - | - | 1 | 0,11 | - | - | 1 | ||||||||||||||||||
| GIS | 0,05 | - | 2 | - | |||||||||||||||||||||||||
| SLS | - | 3 | - | 2,05 | - | 6 | - | ||||||||||||||||||||||
| ND | - | 1 | - | ||||||||||||||||||||||||||
| SNS | - | 1 | - | 0,11 | - | - | - | ||||||||||||||||||||||
| SKMS | - | 1 | - | 0,7 | - | - | - | ||||||||||||||||||||||
| SNSKM | - | 1 | - | 0,7 | - | - | - | ||||||||||||||||||||||
| SDSKM | - | 3 | - | 0,14 | - | 1 | - | ||||||||||||||||||||||
| JSP | 0,83 | - | 3 | - | |||||||||||||||||||||||||
| Vetëven- dosje |
12,69 | 14 | - | - | |||||||||||||||||||||||||
| PAI | 0,2 | - | - | 1 | |||||||||||||||||||||||||
| BSDAK | 0,26 | - | - | 1 | |||||||||||||||||||||||||
| NSN | 0, | 0,35 | - | - | 1 | ||||||||||||||||||||||||
| Suma | 100% | 100 | +20 | 100% | 100 | 10 | 10 | 100% | 100 | 10 | 10 | 100% | 100 | 10 | 10 | ||||||||||||||
Prezydenci Kosowa
1. Ibrahim Rugova (24 maja 1992 – 1 lutego 2000)
2. Ibrahim Rugova (4 marca 2002 – 21 stycznia 2006)
3. Nexhat Daci (p.o., 21 stycznia 2006 – 10 lutego 2006)
4. Fatmir Sejdiu (10 lutego 2006- 27 września 2010; dymisja- orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o złamaniu przez Sejdiu zasady incompatibilitas)
5. p.o. Jakub Krasniqi (27 września 2010- 22 lutego 2011)
6. Behgiet Pacolli (AKR) (22 lutego 2011- 7 kwietnia 2011)
7. Atifete Jehjaga (7 kwietnia 2011- …)
Premierzy Kosowa
1. Jusuf Zejnullahu (15 lipca 1990 – 5 października 1991)
2. Bujar Bukoshi (5 października 1991 – 1 lutego 2000) LDK
2a. równolegle: Hashim Thaçi jako premier Rządu Tymczasowego (2 kwietnia 1999 – 1 lutego 2000) UÇK/PPDK
3. Bajram Rexhepi (4 marca 2002 - 3 grudnia 2004) PDK
4. Ramush Haradinaj (3 grudnia 2004 - 8 marca 2005) AAK
5. Adem Salihaj (p.o., 8 marca 2005 - 23 marca 2005) LDK
6. Bajram Kosumi (23 marca 2005 - 10 marca 2006) AAK
7. Agim Çeku (10 marca 2006 - 9 stycznia 2008) bezpartyjny, sponsorowany przez AAK
8. Hashim Thaçi (9 stycznia 2008 - ) PDK
W grudniu 1989 roku Rugova został prezydentem Demokratycznej Ligi Kosowa (LDK), pierwszej partii kosowskiej występującej jawnie przeciw komunistycznemu reżimowi. W 1991 roku Rugova opowiedział się przeciwko propozycji otwarcia antyserbskiego frontu południowego, wysuniętej przez bośniackich muzułmanów. Pod przywództwem dr Rugovy LDK, we współpracy z innymi albańskimi organizacjami zajęła się przygotowaniami do ogłoszenia niepodległości Kosowa, organizowano własną służbę zdrowia oraz szkolnictwo (częściowo za pieniądze albańskiej diaspory). Deklaracja niepodległości (2 VII 1990), ogłoszenie republiki i przyjęcie konstytucji (7 VIII 1990), niepodległościowe referendum (IX 1991) były preludium do pierwszych parlamentarnych i prezydenckich wyborów. LDK wygrała pierwsze wybory parlamentarne zaś 24 V 1992 Ibrahim Rugova został wybrany pierwszym prezydentem Kosowa. W następnych wyborach w 1998 i 2002 roku dokonano jego reelekcji.
Demokratyczna Partia Kosowa (Partia Demokratike e Kosovës) - PDK
Maj 1999 – powstanie partii; w jej skład weszli głównie byli żołnierze UÇK, którą przemiano wówczas na TMK (Korpus Obrony Kosowa, Trupat e Mbrojtjes së Kosovës)
- post-militarny charakter partii pozwolił na szybkie zmonopolizowanie władzy w kraju, jednak nie najlepsza reputacja i oskarżenia o działalność przestępczą przyczyniły się do przegranej w wyborach parlamentarnych w 2001 r.
Hashim Thaçi (ur. 1968 w Drenicy)
- studiował filozofię i historię na Uniwersytecie w Prisztinie, pierwszy studencki przewodniczący równoległego albańskiego Uniwersytetu w Prisztinie powstałego w 1989 w proteście przeciw polityce Slobodana Miloševića dot. zmiany statusu Kosowa
- od 1993 na emigracji w Szwajcarii, studia na Uniwersytecie w Zurychu; jeden z założycieli Ludowego Ruchu Kosowa (Levizja Popullore e Kosovës)
1993 – członek władz Armii Wyzwolenia Kosowa (Ushtrimi Çlimtare e Kosovës, UÇK), pseudonim Żmija (Gjarpëri); do jego obowiązków należało zapewnienie finansowania oraz uzbrojenia, a także organizacja szkolenia rekrutów na terytorium Albanii, skąd byli następnie wysyłani na akcje do Kosowa
1997 – serbski sąd skazał go in absentia za zamachy terrorystyczne dokonywane przez UÇK
Marzec 1999 – lider delegacji kosowskich Albańczyków podczas negocjacji w Rambouillet; po powrocie do Kosowa ogłosił się premierem
- oskarżany o liczne przestępstwa związane z działalnością UÇK, której działalność miała być rzekomo finansowana z przemytu narkotyków, oraz o wymuszenia i zastraszanie politycznych przeciwników
Maj 1999 – założył PDK
Od 01.2008 – premier rządu na czele koalicji PDK, LDK, SLS i KDTP
17.02.2008 – Thaçi zostaje premierem niepodległej (choć uznanej przez nieliczne kraje) Republiki Kosowa
6.06.2008 – nieudany zamach na dom Thaçiego w Prisztinie
Bajram Rexhepi (ur. 1954 w Mitrovicë)
- studiował w Prisztinie i Zagrzebiu, pracował jako chirurg
1999 – wstąpił do UÇK, gdzie służył jako lekarz polowy
Marzec 2002 – mianowany na premiera Kosowa przez Zgromadzenie Narodowe
LDK - Demokratyczna Liga Kosowa (Lidhja Demokratike e Kosovës)
Fatmir Sejdiu (ur. 1951 w Pikashticë, k. Podujevë)
- studiował na uniwersytecie w Prisztinie, Paryżu i Arizonie
- doktor prawa, wykładał na Uniwersytecie w Prisztinie
12.1989 – członek LDK
1992 – członek kierownictwa LDK
1994 – sekretarz generalny LDK
10.02.2006 – wybrany na Prezydenta Kosowa przez Zgromadzenie Narodowe (p śmierci Ibrahima Rugovy)
01.2008 – ponownie wybrany przez nowy parlament na drugą, pełną tym razem kadencję
Ibrahim Rugova (ur. 1944 w Xerrxe)
- rodzina należy do klanu Kelmendi
- ojciec i dziadek zostali oskarżeni o kolaborację z koalicją nazistowsko-faszystowską i zabici w 1945 przez jugosłowiańskich komunistów
- studiował w Prisztinie, w 1968 brał udział w protestach studenckich; później studiował w Paryżu, gdzie obronił doktorat z literatury albańskiej
- w latach 70. XX w. był dziennikarzem, pracował w Instytucie Albanologicznym w Prisztinie
1988 – przewodniczący Kosowskiego Związku Pisarzy (Shoqata e Shkrimtarëve të Kosovës)
Grudzień 1989 – założył LDK i został pierwszym przywódcą
Maj 1992 – w nieuznanych przez Serbię wyborach, Rugova został wybrany na pierwszego „Prezydenta” Kosowa
- zwolennik pełnej niepodległości Kosowa i polityki pokojowego i biernego oporu w stosunku do Serbii, odmawiając równocześnie negocjacji dot. statusu Kosowa
Marzec 2002 – wybrany na Prezydenta Kosowa przez Zgromadzenie Narodowe zdominowane przez LDK; kontynuował dążenia do zapewnienia Kosowu pełnej niepodległości
- krytykowany przez UÇK i PDK za bierność i brak skuteczności
21.01.2006 – zmarł na raka płuc; pochowany w Prisztinie na wzgórzu Velania; na jego pogrzeb przyszło ok. pół miliona ludzi, a grób jest do dziś odwiedzany przez polityków i ludność podczas świąt państwowych
Sojusz Nowe Kosowo (Aleanca Kosova e Re) - AKR
- założona w marcu 2006 przez biznesmena Behgjeta Pacolliego
Behgjet Isa Pacolli (ur. 1951 w Marec k. Prisztiny)
- obywatel Albanii i Szwajcarii
- na początku lat 70. XX w. wyemigrował do Hamburga, gdzie ukończył studia ekonomiczne; w 1974 wrócił do Kosowa, a w 1976 przeprowadził się do Szwajcarii, gdzie został menedżerem w firmie Interplastica, która współpracowała m.in. z krajami bloku wschodniego
1990 – założył w Lugano firmę budowlaną Mabatex Project Management, która wkrótce rozrosła się do Mabatex Group; od 2002 do koncernu należy kosowska firma Lajm, a Pacolli pozostał szefem Mabatex. Afera z odnawianiem Kremla za Jelcyna.
- kilkukrotnie oskarżany o łapownictwo podczas realizacji kontraktów w Rosji
Marzec 2006 – założył AKR
- podczas wyborów parlamentarnych w 2007 zadeklarował majątek o wartości 420 milionów USD
- wybrany do parlamentu w 2007
- zwolennik niepodległości Kosowa, opowiadał się jednak za negocjacjami z Serbią w sprawie ostatecznego statusu, za co był często krytykowany
Demokratyczna Liga Dardanii (Lidhja Demokratike e Dardanisë) - LDD
- założona w styczniu 2007 przed Nexhata Daci po jego nieudanym udziale w wyborach na przewodniczącego LDK
Lulzim Zeneli (ur. 1975 w Prisztinie)
- ukończył chemię na Uniwersytecie w Prisztinie
- prezes Forum Młodych LDK, później członek prezydium i rzecznik LDK
Nexhat Daci (ur. 1944 w Trnavce)
- studiował chemię w Belgradzie i Zagrzebiu, a także w Wielkiej Brytanii i Belgii
1992-2001 – poseł z ramienia LDK
- członek Kosowskiej Akademii Nauk i Sztuk (Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës), w latach 1998-2002 przewodniczący
2001-2006 - marszałek Zgromadzenia Narodowego Kosowa
21.01-11.02.2006 – p.o. Prezydenta Kosowa po śmierci Ibrahima Rugovy
- założyciel i lider LDD
Chrześcijańsko-Demokratyczna Albańska Partia Kosowa (Partia Shqiptare Demokristane e Kosovës) – PShDKK
Mark Krasniqi (ur. 1920 w Gllaviçicë k. Pejë)
1941-1950 - studiował literaturę w Padwie, później geografię i etnografię w Belgradzie
1945-1949 – redaktor dziennika “Odrodzenie” (Rilindja) w Prizren, pracował w Radio-Beograd w redakcji albańskojęzycznej
1950-1961 – asystent w Akademii Nauk i Sztuk (Srpska Akademija Nauka i Umetnosti) w Belgradzie, 1960 – doktorat na Uniwersytecie w Lublanie
1961-1981 – profesor Uniwersytetu w Prisztinie, kilkukrotny dziekan i prodziekan
- członek Akademii Nauk i Sztuk Kosowa i Albanii
1993 – przewodniczący PShDKK
Sojusz na rzecz przyszłości Kosowa (Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës) - AAK
Ramush Haradinaj (ur. 1968 w Gllogjan k. Deçan)
- studiował prawo na Uniwersytecie w Prisztinie oraz zarządzanie w American University of Kosovo
- na początku lat 90. XX w. emigrował do Szwajcarii, gdzie spędził 8 lat; w tym czasie wstąpił do Narodowego Ruchu Kosowa, z którego wywodziła się UÇK
1996-1997 – organizował obozy UÇK w albańskich miasteczkach przy granicy z Kosowem
Luty 1998 – wrócił do Kosowa, gdzie obejmował coraz wyższe stanowiska dowódcze w UÇK w regionie Dukagjin
- po wkroczeniu wojsk NATO w 1999 i przekształceniu UÇK w TMK, Haradinaj został zastępcą i prawą ręką komendanta Agima Çeku
Kwiecień 2001 – ogłosił koniec działalności wojskowej i przejście do polityki; razem z byłym działaczem komunistycznym Mahmutem Bakalli założył AAK i został wybrany na przewodniczącego
2004-2005 – premier rządu Kosowa (przez 100 dni), złożył dymisję po oskarżeniu go przez haski Międzynarodowy Trybunał Karny ds. byłej Jugoslawii o zbrodnie wojenne popełnione między marcem a wrześniem 1998, a następnego dnia pojechał do Hagi, czym zdobył sobie uznanie opinii międzynarodowej
3.04.2008 – Haradinaj został uwolniony od zarzutów z powodu braku dowodów, gdyż świadkowie oskarżenia nie chcieli zeznawać
PRO – Partia Reformatorska ORA (Partia Reformiste ORA)
- założona latem 2004 przez Vetona Surroi
Veton Surroi (ur. 1961 w )
- popularny publicysta i polityk
- ukończył National Autonomous University of Mexico
- jego ojciec, Rexhai Surroi, był jednym z bardzo nielicznych Albańczyków w służbie dyplomatycznej SFRJ, był ambasadorem w Hiszpanii i krajach Ameryki Łacińskiej
1997 – założył główny albański dziennik w Kosowie, Koha Ditore i do 2004 był redaktorem naczelnym
2004 – założył PRO (ORA)
KDTP - Demokratyczna Turecka Partia Kosowa (Kosova Demokratik Türk Partisi)
Mahir Yağcılar (ur. 1961 w Prizren)
- ukończył inżynierię na Uniwersytecie w Sarajewie
1984-2000 – pracował w przedsiębiorstwie “Kosovatrans”, 1989-2000 był dyrektorem dworca autobusowego w Prizren
2000-2003 – przewodniczący KDTP
Koalicja “POWRATAK”
Oliver Ivanović, ur. 1953 r., w miejscowości Rznić, koło Decani. Rodzina Ivanowiciów wywodzi się z okolic Kuce w Czarnogórze, taką właśnie narodowość (czarnogórską) deklaruje Oliver. Jego ojciec Bogdan był nauczycielem historii, zaś matka Olga nauczycielką jęz. serbskiego. Po ukończeniu technikum mechanicznego w Titowskiej Mitrowicy Oliver wstąpił do Akademii Wojskowej w Zagrzebiu, z której zrezygnował po 3 latach. Następnie studiował na wydziale Inżynierii Mechanicznej w Mitrovicy, kolejnym celem były studia ekonomiczne w Prisztinie. Swą karierę O. Ivanović zaczynał w firmie transportowej, gdzie pełnił funkcję dyrektora technicznego i zastępcy dyrektora generalnego. Następnie został dyrektorem mitrowickich zakładów produkcji płytek ceramicznych, wreszcie zaś giganta przemysłowego z Glogovaca - firmy „Feronikal”. W 1971 roku Ivanović wstąpił do partii komunistycznej, z której zrezygnował w początkach pluralizmu serbskiego. W latach 1990-tych został on liderem serbskiej mniejszości w Mitrowicy oraz przewodniczącym mitrowickiego Serbskiego Zgromadzenia Narodowego (SNV). Ivanović wkroczył na scenę polityczną z hasłami walki z terrorem albańskim. Pojawienie się tego polityka w północnym Kosowie doprowadziło do podziałów w ruchu serbskim, Ivanović wszedł m.in. w konflikt z bp. Artemije oraz wpływowym politykiem Momczilo Trajkoviciem. O. Ivanović jest obecnie czołową postacią we władzach drugiej siły Parlamentu Kosova - serbskiej Koalicji „Povratak”.
Vetëvendosje (Samostanowienie)
- powstało w 2004 na bazie ruchu politycznego- sprzeciw zaangażowaniu wspólnoty międzynarodowej
- Albin Kurti (ur. 24.03.1975 w Prisztinie)- w 1997 został wiceprzewodniczącym studenckiej organizacji UPSUS przy Uniwersytecie w Prisztnie, był głównym organizatorem demonstracji przeciwko przemocy jesienią 1997 i wiosną 1998 roku. W 1999 roku został oskarżony o spiskowanie przeciwko Jugosławii, co zdaniem rządu Miloszevicia zagrażało jej integralności terytorialnej. W 2001 roku został zwolniony z aresztu pod naciskiem społeczności międzynarodowej. Krytykuje UNMIK i inne formy zaangażowania międzynarodowego w sprawy Kosowa, domaga się referendum w sprawie statusu Kosowa. 31 grudnia 2011 wybrany przez albańską telewizję za ,,Osobowość Roku”. Organizuje wiele manifestacji, m.in. 14 stycznia 2012, w której policja użyła wobec demonstrujących siły (przypuszcza się, że z rozkazu premiera Hasima Thaçiego)
Atifete Jahjaga (ur. 20.04.1975)
- od 7 kwietnia 2011 prezydent Kosowa- wybrana głosami Demokratycznej Partii Kosowa, Demokratycznej Ligi Kosowa oraz Sojuszu Nowe Kosowo (ambasador USA w Kosowie Christopher Dell zaproponował jej kandydaturę), jej wybór zbojkotowała partia Samookreślenie (Vetëvendosje)
- jej wybór miał być tymczasowy i doraźny, ale w lipcu 2012 Sąd Konstytucyjny Kosowa zdecydował, że jej mandat obejmie 5 lat od momentu złożenia przysięgi prezydenckiej
- ukończyła Wydział Prawa na Uniwersytecie w Prisztinie oraz Prawo Karne i Zarządzanie Policją na Uniwersytecie w Manchesterze, odbyła szkolenie w FBI
- zaczynała jako tłumaczka, następnie w policji granicznej, aż w końcu została wicedyrektorem Policji Kosowa w stopniu generała
Partia Fryma E Re Fer (Partia Nowego Ducha)
- założona w październiku 2010 przez Shpend Ahmeti oraz Ilir Deda
- centrolewica
- w 31.03.2011 włączyła się do Vetevendosje
Autorzy: Marcin Zieniewicz, Andrzej Czarniakewicz, Marina Jumakanova, Marta Kołczyńska 2007/2008, Monika Skrzeszewska 2012/2013.
www.state.gov
www.b92.net
http://en.wikipedia.org/wiki/Kosovan_parliamentary_election%2C_2007
http://www.assembly-kosova.org/?krye=elections&lang=en