Estowie - ruch narodowy
ESTONIA
Julia Jelisiejewa
|
Estońskie Towarzystwo Naukowe (Tartu) |
Od 1838 r.
|
Studia nad historią, językiem i literaturą estońską, Wydawało książki w języku estońskim (m.in. Kalevipoeg - epos estoński)
|
|
|
Towarzystwo śpewacze Vanemuine
|
Zał. w 1865 r., Tartu
|
Powst. z inicjatywy Waldemara Janssena (jako pierwszy użył określenia "naród estoński" zamiast "lud wiejski", wydawał tygodnik Parnu Postimees, od 1864 r. - Eesti Postimees)
|
|
|
Towarzystwo Literatów Estonii (Eesti Kirjameeste Selts)
|
Zał. 1872, do 1893
|
Wydawało estońskie podręczniki i literaturę popularną, ustaliło obecną ortografię
|
J. Hurt
|
|
Publiczna zbiórka pieniędzy na szkołę z estońskim językiem wykładowym na cześć cara Aleksandra I
|
1869-1884
|
Komitety kwestujące w całym kraju, kierujące działalnością narodową
|
Pastor Jakub Hurt (do 1881- przewodniczący głownego komitetu), Carl Robert Jakobson, Rozpoczęto z inicjatywy nauczyciela Jaana Adamsona
|
|
Nurt prorosyjski (przeciwko Niemcom), pisma Sakala (1878), Valgus (1882)
|
Lata 70-80 XIX w.
|
Estoński językiem wykładowym w szkołach, wprowadzenie rosyjskiego do szkół; Utworzenie jednej prowincji estońskiej oraz ziemstwa z reprezentacją chłopską, po rozpoczęciu rusyfikacji w końcu lat 80 XIX w. wiele działaczy ruchu narodowego poparło rusyfikację w przekonaniu o beznadziejności położenia (np. teoria niewystarczalności narodowej" Estończyków A. Grenzteina).
|
Carl Robert Jakobson Mihkel Veske Jakob Korv
|
|
Narodowa Partia Liberalna
|
Zał. w 1905 r.
|
Utworzenie autonomicznej prowincji estońskiej z guberni estlandzkiej i części guberni liwlandzkiej; Przeciwko angażowaniu się w rewolucję w Rosji, rozwój działalności ekonomicznej, walka o równą pozycję z Niemcami (Tonisson), Wezwanie do udziału w walkach (Teemant)
|
Jaan Tonisson (skrzydło narodowo-liberalne; polityk związany z kręgami kościelnymi, od 1896 r. Przejął kierownictwo tygodnikiem Postimees), Jaan Teemant (skrzydło socjalistyczne) Konstantin Pats
|
|
|
III - IV 1917
|
Projekt autonomii ziem estońskich, ratyfikowany przez Rząd Tymczasowy 30 III, w IV zjednoczono ziemię estońskie. W jedną prowincję z sejmem krajowym (Maapaev)
|
Jaan Tonisson
|
|
Posiedzenie Maapaev
|
7 IX 1917
|
Projekt utworzenia unii nordyckiej, składającej się z Finlandii, Estonii, Łotwy i Litwy
|
Jaan Tonisson
|
|
|
24 II 1918 |
Ogłoszenie niepodległości Estonii |
|